Artikel 11 Aw: Vrij gebruik van wetten en overheidsbesluiten

Op wetten, besluiten en verordeningen die de openbare macht uitvaardigt rust geen auteursrecht. Hetzelfde geldt voor rechterlijke uitspraken en administratieve beslissingen. Iedereen mag die teksten dus overnemen, herpubliceren, vertalen en in een eigen product verwerken zonder toestemming te vragen of een vergoeding te betalen.

De wetgever wilde dat regels waaraan burgers en bedrijven gebonden zijn, en beslissingen waarin het recht wordt toegepast, vrij kunnen worden verspreid, zonder dat iemand daarvoor toestemming nodig heeft.

Op welke teksten de uitsluiting ziet

Het artikel bestrijkt regelgeving van elk overheidsniveau, van een wet in formele zin tot een verordening van een waterschap of gemeente, en daarnaast beslissingen in concrete gevallen, of die nu van een rechter of van een bestuursorgaan komen. Een vonnis, een beschikking, een omgevingsvergunning en een beslissing op bezwaar zijn dus vrij. Het gaat niet om een beperking van een bestaand recht: op deze teksten bestaat eenvoudigweg geen auteursrecht.

Voor regelgeving stelt de tekst de eis dat zij door de openbare macht is uitgevaardigd. Het artikel gaat dus over teksten die van de overheid zelf als regelgever of beslisser afkomstig zijn. Voor uitspraken en beslissingen geldt dat zij als zodanig vrij zijn, ongeacht de vraag of en waar zij zijn gepubliceerd.

Een voorbeeld

Een omwonende die bezwaar heeft gemaakt tegen een vergunning voor een windpark, zet het volledige vergunningsbesluit en de latere uitspraak van de bestuursrechter op een buurtwebsite. Daarvoor heeft hij niemands toestemming nodig. Wil hij er ook de foto's, visualisaties en kaarten bij plaatsen uit het milieurapport dat een ingenieursbureau voor de aanvrager heeft opgesteld, dan moet hij dat apart beoordelen: zo'n rapport is geen besluit of uitspraak en valt dus niet onder dit artikel.

In de praktijk

• Voor hergebruikers: de officiële versie van wetten en besluiten staat op de publicatieplatforms van de overheid, zoals het Staatsblad, de Staatscourant en de bladen van decentrale overheden; uitspraken staan op het publicatieplatform van de rechtspraak. Wie daar de tekst ophaalt, werkt met de tekst zoals de wetgever, het bestuursorgaan of de rechter hem heeft vastgesteld.
• Voor overheden: niet alles wat de organisatie publiceert is regelgeving of een beslissing. Voor ander materiaal dat de overheid zelf openbaar maakt en waarvan zij de rechten heeft, kent de wet een eigen regeling in artikel 15b Aw, met de mogelijkheid van een uitdrukkelijk voorbehoud.
• Voor iedereen: vrij van auteursrecht betekent niet vrij van andere regels; op documenten kunnen bijvoorbeeld privacyregels rusten die publicatie van persoonsgegevens beperken. Dat is ook de reden dat gepubliceerde uitspraken doorgaans zijn geanonimiseerd.