Boek 1 Artikel 253aa (1:253aa BW)

Voor ouders met een geregistreerd partnerschap geldt hetzelfde als voor getrouwde ouders: zolang het partnerschap duurt, oefenen zij het gezag samen uit. Het artikel verklaart bovendien de regels over het gezamenlijk gezag van gehuwde en gehuwd geweest zijnde ouders van overeenkomstige toepassing, met één uitzondering.

Gezag tijdens het partnerschap

Het gezamenlijk gezag ontstaat van rechtswege. Er is geen aantekening, verzoek of rechterlijke beslissing voor nodig. Beide ouders zijn daarmee gezagdrager en nemen samen de belangrijke beslissingen over hun kind. Dat sluit aan bij de lijn van de wet dat huwelijk en geregistreerd partnerschap op dit punt gelijk worden behandeld.

Wat er van de huwelijksregels geldt

De bepalingen over het gezamenlijk gezag van gehuwde en gehuwd geweest zijnde ouders gelden hier ook. Daardoor kan bijvoorbeeld ook bij een geregistreerd partnerschap de rechter op de gronden van artikel 1:251a BW het gezag aan één ouder toekennen, en kunnen geschillen over de gezagsuitoefening op grond van artikel 1:253a BW aan de rechtbank worden voorgelegd.

De uitzondering betreft wat geldt over scheiding van tafel en bed en over ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed. Die figuren bestaan niet bij het geregistreerd partnerschap, dus daar kan niets van worden overgenomen. Op dit punt lopen huwelijk en partnerschap uiteen.

Na de ontbinding

Eindigt het geregistreerd partnerschap doordat het op verzoek van de partners of van een van hen wordt ontbonden — de weg van artikel 1:80c BW, eerste lid, onder d — dan blijft het gezag dat de ouders tot dat moment samen droegen ook daarna gezamenlijk. Het einde van de relatie verandert dus niets aan het gezag. Wie daar verandering in wil, moet zich tot de rechtbank wenden en aantonen dat de wettelijke gronden daarvoor bestaan. Loopt het partnerschap op een andere manier ten einde, bijvoorbeeld door omzetting in een huwelijk, dan geldt deze regel niet; overlijdt een ouder, dan wijst artikel 1:253f BW aan wie het gezag voortaan uitoefent.

Een voorbeeld

Twee ouders met een geregistreerd partnerschap krijgen een dochter; zij hebben vanaf de geboorte samen het gezag. Als zij het partnerschap laten ontbinden, blijft dat gezag gezamenlijk. De moeder bij wie het kind hoofdzakelijk woont kan daardoor niet alleen beslissen over een verhuizing naar het buitenland; daarvoor is de instemming van de andere ouder of een beslissing van de rechtbank nodig.

In de praktijk

Ga bij het beëindigen van een geregistreerd partnerschap na welke afspraken u over de kinderen moet vastleggen; het gezag blijft immers gedeeld. Voor de verdeling van de zorg, de hoofdverblijfplaats en de informatie aan de andere ouder kunt u afspraken maken en die zo nodig door de rechtbank laten vastleggen. Ook hier geldt dat mediation vaak sneller werkt dan procederen.