Boek 1 Artikel 322 (1:322 BW)

Voogdij is geen taak waar je zomaar mee kunt stoppen: er hangt het gezag over een kind aan vast. Dit artikel geeft de voogd wel drie gronden waarop hij om ontslag kan vragen. Buiten die gronden houdt hij zijn taak, tenzij de rechter om een andere reden ingrijpt.

De drie gronden

De voogd kan zich van zijn taak laten ontslaan als hij zich op een van deze omstandigheden kan beroepen:

• Gezondheid. Hij toont aan dat een geestelijk of lichamelijk gebrek hem belet de taak nog te vervullen. Dat gebrek moet zijn ontstaan nadat zijn bediening was begonnen; een aandoening die er toen al was, valt niet onder deze grond, ook niet als de gevolgen ervan zich pas later laten voelen.
• Leeftijd. Hij heeft de pensioengerechtigde leeftijd bereikt die de Algemene Ouderdomswet noemt. Meer dan dat hoeft hij niet aan te voeren.

- Een opvolger. Iemand die tot de voogdij bevoegd is, heeft zich schriftelijk bereid verklaard de voogdij over te nemen, en de rechtbank vindt die overname in het belang van de kinderen.

Wie beslist

De rechtbank beslist over dit ontslag. Bij de derde grond doet zij meer dan afvinken of er een opvolger is: zij toetst of de overname in het belang van de minderjarigen is. Een kind kan dus niet worden doorgegeven aan iemand die de taak wel wil, maar er niet geschikt voor is. Bij de eerste grond ligt er een bewijslast bij de voogd zelf; hij moet zijn gebrek aantonen.

Bij twee voogden

Oefenen twee mensen de voogdij samen uit, dan werkt dit artikel alleen als zij zich allebei willen laten ontslaan. Eén van de twee kan er dus niet via deze weg alleen uitstappen. Wil één van beiden ermee stoppen terwijl de ander doorgaat, dan loopt dat via de bepaling over beëindiging van de gezamenlijke uitoefening van de voogdij.

Een voorbeeld

Een oom is na het overlijden van zijn zus voogd geworden over zijn neef. Enkele jaren later krijgt hij een ernstige ziekte waardoor hij de zorg niet meer kan dragen. Een tante is bereid het over te nemen en legt dat schriftelijk vast. De rechtbank beoordeelt of die overname in het belang van de jongen is en ontslaat de oom.

In de praktijk

Zoek eerst een opvolger en leg diens bereidheid schriftelijk vast; een verzoek met een concrete opvolger erbij is voor de rechtbank het makkelijkst te beoordelen. Loopt het niet en dreigt er een gat te vallen, licht dan de raad voor de kinderbescherming in, want een kind mag niet zonder gezagsdrager komen te zitten. Een advocaat of het Juridisch Loket kan u helpen het verzoek in te dienen.