Boek 1 Artikel 336 (1:336 BW)

Artikel 1:336 BW beschrijft in één zin waar de voogd voor instaat: de minderjarige moet worden verzorgd en opgevoed, overeenkomstig het vermogen van het kind. Woont het kind in een pleeggezin, bij familie of in een instelling, dan blijft de voogd degene die het gezag heeft en de beslissingen neemt die daarbij horen.

De opvoeding

Voor de manier van opvoeden geldt ook voor de voogd de norm dat geen geestelijk of lichamelijk geweld of andere vernederende behandeling wordt toegepast; artikel 1:248 BW verklaart die regel op de voogd van toepassing. Over het beheer van het vermogen van het kind staat hij onder toezicht van de kantonrechter.

De rol van het vermogen van het kind

De slotwoorden 'overeenkomstig diens vermogen' maken duidelijk dat de verzorging en opvoeding worden ingericht naar wat het kind zelf aan middelen heeft. Die middelen kunnen bestaan uit een erfenis, een uitkering of een verzekeringsuitkering. Daarnaast blijven de ouders van het kind onderhoudsplichtig, ook als zij het gezag niet hebben. De voogd beslist hoe het geld van het kind wordt besteed, en legt daarover verantwoording af.

Ouderschap, gezag en onderhoud uit elkaar gehouden

Bij een voogdij spelen drie verschillende vragen. Wie is juridisch ouder? Dat volgt uit het afstammingsrecht en brengt onder meer een onderhoudsplicht mee. Wie heeft het gezag? Dat kan een ouder zijn, maar ook een voogd. En wie moet betalen? Die drie rollen vallen niet altijd bij dezelfde persoon.

Een voorbeeld. Een meisje van veertien verliest haar beide ouders en gaat bij haar meerderjarige zus wonen, die tot voogd wordt benoemd. De zus regelt de dagelijkse zaken en beslist over de grote dingen. Het meisje heeft uit de nalatenschap van haar ouders een bedrag geërfd. De zus beheert dat geld als voogd, gebruikt het voor de kosten van het meisje en houdt bij wat zij daaraan uitgeeft.

In de praktijk

De wettekst verbindt de verzorging en opvoeding aan het vermogen van het kind; dat vermogen beheert de voogd, en daarover legt hij verantwoording af aan de kantonrechter. Een administratie waarin het geld van het kind gescheiden blijft van dat van de eigen huishouding, maakt die verantwoording mogelijk. Schieten de middelen van het kind tekort, dan is de gemeente het eerste adres voor voorzieningen rond het kind.