Boek 1 Artikel 363 (1:363 BW)

Een voogd beheert vermogen dat niet van hem is. Om te voorkomen dat het kind met lege handen staat als er iets misgaat, kan de kantonrechter verlangen dat de voogd zekerheid stelt voor zijn bewind. Dit artikel regelt wanneer hij dat kan bevelen, wie bepaalt hoeveel en welke vorm, en binnen welke tijd de voogd moet aantonen dat hij het heeft geregeld.

Wat zekerheid stellen betekent

Zekerheid stellen wil zeggen dat er iets wordt vastgelegd waarop het kind zich kan verhalen als het vermogen door toedoen van de voogd verdwijnt. De kantonrechter stelt zelf het bedrag en de aard van de zekerheid vast; hij is dus niet gebonden aan wat de voogd aanbiedt. De wet noemt daarbij één bijzondere vorm uitdrukkelijk: worden effecten aan toonder van de voogd in pand gegeven, dan gebeurt dat door ze in bewaring te geven bij de Nederlandsche Bank.

Wanneer de kantonrechter dit doet

Er is geen vast moment. De kantonrechter kan het bevel op ieder tijdstip geven, dus ook lang na de benoeming van de voogd. Aanleiding kan zijn dat het kind ineens een groot vermogen krijgt, bijvoorbeeld door een erfenis of een uitkering, of dat er twijfel is gerezen over de manier waarop het beheer verloopt.

De termijn

De kantonrechter bepaalt een redelijke termijn waarbinnen de voogd hem moet laten zien dat de gevraagde zekerheid er ook echt is. Het gaat dus niet om een toezegging maar om bewijs: de akte, de inschrijving of de bevestiging van de bewaring. Blijft dat bewijs uit, dan kan de kantonrechter de Raad voor de Kinderbescherming daarvan in kennis stellen; artikel 1:365 BW noemt dat geval met zoveel woorden. Vraag daarom om verlenging als u de termijn niet haalt, in plaats van de datum te laten passeren.

Wisselen of laten vervallen

De zekerheid staat niet voor eeuwig vast. De kantonrechter kan de voogd toestaan de ene zekerheid door een andere te vervangen, bijvoorbeeld als hij het pand waarop een hypotheek rust wil verkopen. Eist het belang van de voogd volstrekt dat een gestelde zekerheid vervalt, of is handhaving niet meer nodig, dan kan de kantonrechter hem machtigen om er namens de minderjarige afstand van te doen. Dat is een zware toets: het gaat om een waarborg die er juist voor het kind is.

Een voorbeeld

Een tante is voogd over haar neefje, dat na een ongeval een aanzienlijke som uitgekeerd krijgt. De kantonrechter bepaalt dat zij voor haar bewind zekerheid stelt en noemt een bedrag. Zij vestigt daarvoor een hypotheek op haar woning en stuurt binnen de gestelde termijn het bewijs van inschrijving. Wil zij die woning later verkopen, dan kan zij de kantonrechter vragen die zekerheid te mogen vervangen door een andere.

In de praktijk

Schrik niet van een bevel tot zekerheidstelling: het zegt vooral iets over de omvang van het vermogen, niet per se over wantrouwen jegens u. Begin op tijd, want het vestigen van een hypotheek of het regelen van een bewaring kost weken. Wanneer de zekerheid weer eindigt en wat er dan met inschrijvingen gebeurt, staat in artikel 1:364 BW.