Boek 1 Artikel 440 (1:440 BW)

Dit artikel beschermt de onder bewind staande goederen tegen verhaal door schuldeisers die buiten de bewindvoerder om zaken doen met de rechthebbende. Wie handelt met iemand van wie hij weet of hoort te weten dat zijn goederen onder bewind staan, en dat buiten de bewindvoerder om doet, kan de daaruit ontstane schuld niet op die goederen verhalen.

De hoofdregel

Het gaat om schulden die voortkomen uit een handeling die tijdens het bewind met of jegens de rechthebbende is verricht, anders dan met medewerking van de bewindvoerder of met machtiging van de kantonrechter. Was de schuldeiser met het bewind bekend of had hij dat behoren te zijn, dan blijven de onder bewind staande goederen buiten schot. Beslag daarop levert dan niets op.

Belangrijk is de tweede zin: het einde van het bewind verandert daar niets aan. Een schuldeiser kan dus niet afwachten tot het bewind is opgeheven en dan alsnog beslag leggen op de goederen die onder bewind stonden. De bescherming werkt ook na afloop van het bewind door.

Bij een bewind over het hele vermogen

Het tweede lid ziet op het geval waarin het bewind alle goederen betreft die daarvoor op grond van artikel 1:431 lid 1 BW in aanmerking komen: de goederen die de rechthebbende toebehoren of zullen toebehoren. In die situatie geldt de regel van het eerste lid ook voor goederen die ten tijde van de handeling niet onder het bewind stonden, maar waarop de schuldeiser zich zonder deze bepaling zou kunnen verhalen. Betreft het bewind slechts een deel van het vermogen, dan geldt deze uitbreiding niet en blijven goederen buiten het bewind voor de schuldeiser bereikbaar.

Wat dit niet betekent

De schuld zelf verdwijnt niet. De rechthebbende blijft die verschuldigd; alleen het verhaal op de beschermde goederen is uitgesloten. En de bescherming werkt niet tegen schuldeisers die van het bewind niets wisten en dat ook niet hoefden te weten. Evenmin raakt dit artikel schulden die de bewindvoerder namens de rechthebbende is aangegaan: die zijn juist wel verhaalbaar, zoals artikel 1:442 BW bepaalt.

Een voorbeeld. Een vrouw van wie de goederen wegens problematische schulden onder bewind zijn gesteld, wil op afbetaling kopen. Een postorderbedrijf dat eerder bericht kreeg van de bewindvoerder, laat haar toch op afbetaling een wasmachine kopen. Betaalt zij niet, dan kan het bedrijf zich niet verhalen op haar onder bewind staande inkomen en spaargeld, ook niet nadat het bewind is geëindigd.

In de praktijk

Voor bewindvoerders is dit de reden om schuldeisers en aanbieders schriftelijk over het bewind te informeren en die berichten te bewaren; het bewijs dat de schuldeiser het wist, is bij een geschil doorslaggevend. Voor de rechthebbende betekent het dat hij door onbezonnen aankopen zijn beschermde vermogen niet kwijtraakt, maar wel te maken kan krijgen met incasso en druk.

Krijgt u als bewindvoerder een deurwaarder aan de deur, wijs dan op het bewind en op deze bepaling, en leg vast wanneer u dat hebt gedaan. Voor ondernemers betekent dit dat een overeenkomst met iemand onder bewind via de bewindvoerder moet lopen. Gebeurt dat niet terwijl het bewind bekend was of had moeten zijn, dan kan de vordering niet op de onder bewind staande goederen worden verhaald. Een bewind is na te gaan in het centraal curatele- en bewindregister.