Boek 10 Artikel 23 (10:23 BW)

De hoofdregel is dat de naam van een vreemdeling door zijn nationale recht wordt bepaald. Soms lukt het de ambtenaar van de burgerlijke stand eenvoudigweg niet om te achterhalen wat dat recht inhoudt, terwijl er wel een akte moet worden opgemaakt. Artikel 10:23 BW laat de zaak dan niet vastlopen: de ambtenaar past Nederlands recht toe en er wordt tegelijk een route ingebouwd om de akte later te herstellen.

Melding aan het openbaar ministerie

Neemt de ambtenaar die beslissing, dan moet hij haar onverwijld melden aan de officier van justitie in het arrondissement waar de akte in de registers is opgenomen. Die melding is geen formaliteit. Zij zorgt ervoor dat een onafhankelijke instantie weet dat de naam op een noodoplossing berust en dat er dus reden kan zijn om er later opnieuw naar te kijken.

Herstel van de akte

Het tweede lid opent de weg naar verbetering. De akte kan worden verbeterd met overeenkomstige toepassing van de regeling over verbetering van akten van de burgerlijke stand in Boek 1, op verzoek van iedere belanghebbende of op vordering van het openbaar ministerie. Voor een belanghebbende is die behandeling van rechtswege kosteloos op grond van de Wet op de rechtsbijstand. De wetgever wil dus niet dat kosten iemand tegenhouden om zijn eigen naam te laten kloppen.

Een voorbeeld met twee landen

Een kind wordt in Nederland geboren uit ouders met de nationaliteit van een land waar de burgerlijke stand door een conflict onbereikbaar is. De ambtenaar kan niet vaststellen welke naamregels daar gelden en stelt de naam naar Nederlands recht vast. Hij meldt dat aan de officier van justitie. Wordt later duidelijk hoe het buitenlandse recht luidt, dan kan de akte kosteloos worden verbeterd, zodat de naam alsnog aansluit bij het land van herkomst.

Een uitzondering op de gewone gang van zaken

• Normaal wordt het aangewezen recht ook echt toegepast; hier mag dat achterwege blijven omdat de inhoud onbekend is.
• Nederlands recht komt daarbij in de plaats, maar alleen als noodoplossing en niet als nieuwe hoofdregel.

- Het gaat om de akte van de burgerlijke stand; over andere gevolgen van het buitenlandse recht zegt de bepaling niets.

In de praktijk

Kunt u informatie over uw nationale namenrecht aandragen, doe dat dan meteen bij de aangifte: een wettekst, een verklaring van een ambassade of een gelegaliseerde akte kan de noodoplossing voorkomen. Is de akte al zo opgemaakt, wacht dan niet te lang met een verzoek tot verbetering, en verzamel intussen wat er aan bewijs over het buitenlandse recht te vinden is.