Boek 2 Artikel 143 (2:143 BW)

Normaal gesproken benoemt de algemene vergadering de commissarissen van een naamloze vennootschap. Dit artikel maakt daarop een begrensde uitzondering mogelijk: de statuten kunnen bepalen dat een deel van de commissarissen door iemand anders wordt aangewezen. De grondslag moet in de statuten liggen, want het artikel spreekt uitdrukkelijk van een bepaling bij de statuten.

Hoogstens een derde

Het bijzondere benoemingsrecht mag nooit meer dan een derde van het totale aantal commissarissen betreffen. Bij een raad van zes commissarissen kunnen dus hoogstens twee zetels op deze manier worden ingevuld; de overige zetels blijven bij de algemene vergadering.

Schorsing en ontslag

Wie de commissaris benoemt, is in beginsel ook degene die hem kan schorsen en ontslaan. Dat vloeit voort uit de regeling in artikel 2:144 BW. Een benoemingsrecht geeft dus niet alleen invloed op het moment van de benoeming, maar ook daarna op de bezetting van die zetel.

Niet bij het structuurregime

Is de benoeming van commissarissen geregeld volgens het structuurregime, de bijzondere regeling voor de grote vennootschap in de artikelen 2:158 en 2:159 BW, dan is dit artikel niet van toepassing. Daar geldt een eigen systeem waarin de raad van commissarissen zelf kandidaten voordraagt en de ondernemingsraad een versterkte positie heeft. De tweede zin van het artikel sluit een statutair benoemingsrecht voor anderen in die situatie uitdrukkelijk uit.

In de praktijk

Voor de zittende aandeelhouders betekent een benoemingsrecht van een ander dat zij die zetel niet zelf invullen en ook niet zelf kunnen ontslaan.