Boek 2 Artikel 145 (2:145 BW)

Een commissariaat is geen onbezoldigde erebaan, maar er is ook geen wettelijk recht op beloning. Dit artikel bepaalt eenvoudigweg dat de algemene vergadering aan de commissarissen een bezoldiging kan toekennen. Doet zij dat niet, dan werken de commissarissen om niet, hoogstens met vergoeding van gemaakte kosten als de statuten of een besluit daarin voorzien.

Wie beslist over de beloning

De bevoegdheid ligt bij de algemene vergadering en niet bij het bestuur of bij de raad zelf. Dat is bewust zo geregeld: wie toezicht houdt op het bestuur, moet voor zijn inkomen niet afhankelijk zijn van datzelfde bestuur. Ook mag de raad zijn eigen beloning niet vaststellen. De aandeelhouders bepalen dus zowel of er wordt betaald als hoeveel.

De wet zegt niets over de hoogte of de vorm. In de praktijk gaat het meestal om een vast bedrag per jaar, soms met een opslag voor de voorzitter of voor deelname aan een commissie. Een beloning die afhangt van de winst of de koers past slecht bij toezicht: zij kan de commissaris juist belang geven bij de uitkomsten die hij moet beoordelen.

Beursgenoteerde vennootschappen

Zijn de aandelen van de vennootschap, of met haar medewerking uitgegeven certificaten daarvan, toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van de Wet op het financieel toezicht, dan gelden de artikelen 2:135a en 2:135b BW van overeenkomstige toepassing. Dat betekent dat de beloning van commissarissen onder hetzelfde regime valt als die van bestuurders van een beursvennootschap: een door de algemene vergadering vast te stellen beleid en verantwoording achteraf over wat er feitelijk is betaald.

Voor beleggers is die verantwoording het aanknopingspunt om te beoordelen of de toezichthouders onafhankelijk kunnen opereren. Voor de vennootschap betekent het dat een verhoging niet stilletjes kan worden geregeld: zij loopt over de vergadering en wordt zichtbaar.

Bezoldiging en aansprakelijkheid

Een hogere beloning brengt geen zwaardere norm mee, maar zij onderstreept wel dat het commissariaat een echte taak is. De commissaris die weinig tijd besteedt en zich achteraf beroept op zijn beperkte betrokkenheid, heeft daar niets aan: zijn verantwoordelijkheid voor behoorlijk toezicht staat los van wat hij ontvangt.

Een voorbeeld. Een middelgrote nv breidt haar raad uit met een commissaris met financiële deskundigheid en wil hem een marktconforme vergoeding betalen. Het bestuur kan dat niet zelf afspreken; er moet een besluit van de algemene vergadering komen. Wordt de vergoeding toch door het bestuur toegezegd, dan mist die toezegging een basis en kan de vennootschap terugkomen op de betaling.

In de praktijk

Leg de bezoldiging vast in een besluit van de algemene vergadering en houd dat besluit actueel bij wijzigingen in de samenstelling of de taakverdeling van de raad. Wie als commissaris wordt gevraagd, doet er goed aan vooraf te vragen welk besluit aan zijn beloning ten grondslag ligt.