Boek 2 Artikel 196a (2:196a BW)

Wanneer de levering van een aandeel werkt tegenover de bv

De levering van een aandeel of de levering van een beperkt recht daarop overeenkomstig artikel 196 lid 1 werkt mede van rechtswege tegenover de vennootschap. Behoudens in het geval dat de vennootschap zelf bij de rechtshandeling partij is, kunnen de aan het aandeel verbonden rechten eerst worden uitgeoefend nadat zij de rechtshandeling heeft erkend of de akte aan haar is betekend overeenkomstig de bepalingen van artikel 196b, dan wel deze heeft erkend door inschrijving in het aandeelhoudersregister als bedoeld in lid 2.
De vennootschap die kennis draagt van de rechtshandeling als bedoeld in het eerste lid kan, zolang haar geen erkenning daarvan is verzocht noch betekening van de akte aan haar is geschied, die rechtshandeling eigener beweging erkennen door inschrijving van de verkrijger van het aandeel of het beperkte recht in het aandeelhoudersregister. Zij doet daarvan aanstonds bij aangetekende brief mededeling aan de bij de rechtshandeling betrokken partijen met het verzoek alsnog een afschrift of uittreksel als bedoeld in artikel 196b lid 1 aan haar over te leggen. Na ontvangst daarvan plaatst zij, ten bewijze van de erkenning, een aantekening op het stuk op de wijze als in artikel 196b voor de erkenning wordt voorgeschreven; als datum van erkenning wordt de dag van de inschrijving vermeld.
Indien een rechtshandeling als bedoeld in het eerste lid heeft plaatsgevonden zonder dat dit heeft geleid tot een daarop aansluitende wijziging in het register van aandeelhouders, kan deze noch aan de vennootschap noch aan anderen die te goeder trouw de in het aandeelhoudersregister ingeschreven persoon als aandeelhouder of eigenaar van een beperkt recht op een aandeel hebben beschouwd, worden tegengeworpen.

Toelichting

Met de notariële akte is de levering van een aandeel voltooid, ook tegenover de vennootschap zelf. Toch kan de verkrijger niet meteen stemmen of dividend opeisen. Dit artikel maakt dat onderscheid: de overdracht werkt van rechtswege, maar de uitoefening van de rechten hangt af van erkenning of betekening.

Erkenning, betekening of inschrijving

Zolang de vennootschap de rechtshandeling niet heeft erkend en de akte niet aan haar is betekend, kunnen de aan het aandeel verbonden rechten niet worden uitgeoefend. Erkenning kan gebeuren in de akte zelf of op grond van een notarieel afschrift of uittreksel; betekening is de formele mededeling door een deurwaarder. Er is één vanzelfsprekende uitzondering: is de vennootschap zelf partij bij de rechtshandeling, dan weet zij het al en is niets extra's nodig.

De vennootschap kan ook uit eigen beweging erkennen. Weet zij van de overdracht terwijl haar geen erkenning is gevraagd en er niets is betekend, dan kan zij de verkrijger inschrijven in het aandeelhoudersregister. Zij moet daarvan meteen bij aangetekende brief mededeling doen aan de betrokken partijen, met het verzoek alsnog een afschrift of uittreksel van de akte te overleggen. Na ontvangst plaatst zij daarop de gebruikelijke aantekening, waarbij de dag van inschrijving als datum van erkenning geldt.

Wat het register betekent

Lid 3 verbindt gevolgen aan een register dat niet is bijgewerkt. Is een overdracht of de vestiging of levering van een beperkt recht niet gevolgd door een aansluitende wijziging in het aandeelhoudersregister, dan kan de rechtshandeling niet worden tegengeworpen aan de vennootschap. Evenmin kan dat tegenover anderen die te goeder trouw de ingeschreven persoon als aandeelhouder of als beperkt gerechtigde hebben beschouwd. Een derde die op het register afgaat en niet beter weet, wordt zo beschermd.

Het bestuur houdt het register bij (artikel 2:194 BW). Het is daarmee de plaats waar de vennootschap en anderen kunnen zien wie als aandeelhouder of als beperkt gerechtigde is ingeschreven.

Waarom dit onderscheid bestaat

De vennootschap moet weten wie zij als aandeelhouder behandelt: wie zij oproept, aan wie zij uitkeringen doet en wiens stem zij meetelt. Door de uitoefening van rechten te laten afhangen van erkenning of betekening, staat vast vanaf welk moment de verkrijger zijn rechten tegenover haar kan uitoefenen.

Een voorbeeld. Een aandeelhouder verpandt zijn aandelen aan een financier en bij de vestiging wordt afgesproken dat het stemrecht naar de financier gaat; aan de overige voorwaarden daarvoor is voldaan. De pandakte wordt bij de notaris getekend, maar niemand vraagt de vennootschap om erkenning en de akte wordt ook niet aan haar betekend. Zolang dat zo blijft, kan de financier het stemrecht tegenover de vennootschap niet uitoefenen.

In de praktijk

Laat de notaris in de akte opnemen dat de vennootschap de overdracht erkent, of zorg dat een afschrift meteen wordt overgelegd en dat het register wordt bijgewerkt. Voor de verkrijger is dat de eenvoudigste vorm van zekerheid; voor het bestuur zorgt een actueel register ervoor dat duidelijk is wie het moet oproepen en wie mag stemmen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.