Boek 2 Artikel 243 (2:243 BW)

De statuten kunnen bepalen dat de algemene vergadering bestuurders benoemt uit een voordracht. Wie de voordracht mag doen, bijvoorbeeld een aandeelhouder, een familietak of de raad van commissarissen, regelen de statuten. Zo'n voordracht is bindend: de vergadering kiest uit de kandidaten die haar worden voorgelegd. Artikel 2:243 BW zorgt er tegelijk voor dat zij niet volledig aan de voordrager is overgeleverd, want zij kan aan de voordracht steeds het bindende karakter ontnemen.

Het bindende karakter doorbreken

Daarvoor geldt een dubbele drempel: tweederde of meer van de uitgebrachte stemmen, waarbij het geplaatste kapitaal achter die tweederde groter moet zijn dan de helft. Beide eisen gelden naast elkaar. Een kleine groep aanwezigen kan de voordracht dus niet met een toevallige meerderheid onderuithalen; er moet breed draagvlak zijn, gemeten naar stemmen én naar kapitaal. De kapitaaleis wordt gemeten aan het gehele geplaatste kapitaal, niet alleen aan het kapitaal dat ter vergadering aanwezig is. Wie niet komt opdagen, telt bij die tweede drempel dus feitelijk als iemand die niet heeft meegedaan aan de doorbraak. Wordt de drempel gehaald, dan kiest de vergadering daarna zelf wie zij benoemt.

Eén kandidaat op één plaats

Bevat de voordracht voor een te vervullen plaats één kandidaat, dan heeft een besluit over die voordracht tot gevolg dat de kandidaat is benoemd, tenzij het bindende karakter eraan wordt ontnomen. Er hoeft dan dus niet nog een apart benoemingsbesluit te volgen: stemt de vergadering niet met de vereiste meerderheid tegen het bindende karakter, dan zit de bestuurder in het zadel. Voor wie de vergadering leidt, is dit een belangrijk punt: de volgorde van stemmen bepaalt de uitkomst.

Wanneer het artikel niet geldt

De regeling over de voordracht geldt niet als de benoeming door de raad van commissarissen gebeurt. Zij geldt wél, van overeenkomstige toepassing, als de benoeming plaatsvindt door een vergadering van houders van aandelen van een bepaalde soort of aanduiding. Ook zo'n soortvergadering kan dus aan een voordracht het bindende karakter ontnemen, met dezelfde dubbele drempel, gemeten binnen die groep.

Een voorbeeld: in een bv met twee families bepalen de statuten dat de ene familie een voordracht doet voor de tweede bestuurder. Zij draagt één kandidaat voor. De andere familie houdt veertig procent van het kapitaal en vindt de kandidaat ongeschikt. Zij haalt de tweederde niet en zeker niet meer dan de helft van het kapitaal; de kandidaat is daarmee benoemd.

Waarom deze constructie bestaat

Een bindende voordracht geeft een minderheid of een specifieke partij invloed op de samenstelling van het bestuur die zij op grond van haar stemmenaantal niet zou hebben. Dat kan van belang zijn bij samenwerkingen en familievennootschappen, waar de verhoudingen niet alleen door kapitaal worden bepaald. De doorbraakregeling zorgt ervoor dat die invloed niet absoluut wordt: wie een brede meerderheid tegen zich krijgt, verliest zijn greep.

In de praktijk

Controleer vóór de vergadering of de kandidaat op een bindende voordracht staat en wie die voordracht heeft gedaan, en vermeld dat in de oproeping. Zet bij de agenda duidelijk of eerst over het bindende karakter wordt gestemd. Leg in de notulen vast hoeveel stemmen zijn uitgebracht en welk deel van het geplaatste kapitaal die vertegenwoordigen. En reken vooraf uit of de tegenstemmers beide drempels kunnen halen, want anders is de uitkomst al bekend voordat de vergadering begint.