Boek 2 Artikel 302 (2:302 BW)

Rechterlijke beslissingen over een stichting raken vaak precies de gegevens waarop derden afgaan: wie bestuurt, wat de statuten zeggen, wat er in het register staat. Dit artikel zorgt ervoor dat die beslissingen ook daadwerkelijk in het register terechtkomen, en het legt die taak niet bij de stichting maar bij de griffier van het gerecht.

Welke uitspraken

• Doorhaling, aanvulling of wijziging van wat er in het register is ingeschreven.
• Wijziging van de statuten van de stichting, zoals de rechtbank die op grond van artikel 2:294 BW kan uitspreken.
• Wijziging van of voorziening in het bestuur, bijvoorbeeld het ontslag van een bestuurder of de benoeming in een lege plaats.

- Vernietiging van een besluit tot statutenwijziging, waardoor de oude tekst weer geldt.

Pas als de uitspraak onherroepelijk is

De griffier schrijft alleen uitspraken in die in kracht van gewijsde zijn gegaan, dus waartegen geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat. Zolang hoger beroep of cassatie nog mogelijk is of loopt, komt de inschrijving langs deze weg dus niet tot stand. Of het register tot dat moment het oude beeld houdt, verschilt per soort beslissing. Gaat het over het bestuur, denk aan een bestuurder die wordt ontslagen of aan de invulling van een lege plaats, en is de beschikking uitvoerbaar bij voorraad verklaard, dan heeft zij al eerder gevolg en kan de stichting gehouden zijn de nieuwe situatie zelf bij het handelsregister te melden. Wijzigt de rechtbank op grond van artikel 2:294 BW zelf de statuten, dan ligt dat anders: die wijziging komt door de beslissing tot stand en gaat pas gelden zodra daartegen niets meer openstaat, en een uitvoerbaarverklaring bij voorraad kan dat moment niet vervroegen.

Wie het doet

De inschrijving gebeurt door de zorg van de griffier van het college waarvoor de zaak het laatst aanhangig was. Is er hoger beroep geweest, dan is dat dus de griffier van het gerechtshof. De stichting hoeft daarvoor zelf niets te doen, maar het bestuur doet er verstandig aan te controleren of het register daadwerkelijk is bijgewerkt; het is uiteindelijk de stichting die last heeft van een register dat achterloopt.

Een voorbeeld. Een bestuurder wordt door de rechtbank ontslagen en gaat in hoger beroep. Is die beslissing uitvoerbaar bij voorraad, dan geldt het ontslag al tijdens het beroep en hoort dat ook in het handelsregister te worden opgegeven; is dat niet zo, dan blijft hij daar voorlopig staan. Wordt het ontslag bekrachtigd en is de zaak daarmee rond, dan zorgt de griffier van het hof voor de inschrijving en is voor iedereen zichtbaar dat hij de stichting niet meer vertegenwoordigt.

In de praktijk

Houd er tijdens een procedure rekening mee dat het register nog het oude beeld geeft, en waarschuw zo nodig banken en andere wederpartijen dat er een geschil loopt over de vertegenwoordiging. Vraag na afloop een uittreksel op om te controleren of alles klopt en meld het bij de Kamer van Koophandel als dat niet zo is. En bewaar de uitspraak in het bestuursdossier, want die is het bewijsstuk waarop de wijziging berust.