Boek 2 Artikel 33 (2:33 BW)

Wie lid wil worden van een vereniging, wordt dat niet door alleen een aanmelding te doen. Er is een beslissing van de vereniging nodig. Dit artikel wijst aan wie die beslissing neemt: het bestuur, tenzij de statuten die bevoegdheid ergens anders neerleggen. Wordt iemand niet toegelaten, dan is het laatste woord niet gezegd; de algemene vergadering kan alsnog tot toelating besluiten.

Het bestuur beslist

De hoofdregel is praktisch: het bestuur beoordeelt aanmeldingen en besluit. Bij de meeste verenigingen gaat dat vanzelf — wie zich aanmeldt en de contributie betaalt, is lid. De bevoegdheid krijgt pas betekenis als er een reden is om te aarzelen: iemand die eerder is ontzet, iemand die niet aan de statutaire eisen voldoet, of een aanmelding waarvan het bestuur vermoedt dat zij de vereniging wil ontwrichten.

Na een weigering

Het woord 'alsnog' in de wettekst geeft de volgorde aan: de algemene vergadering komt pas in beeld als het bestuur de kandidaat niet heeft toegelaten. Voor het besluit tot toelating moet het onderwerp op de agenda van een algemene vergadering staan. Leden die dat willen, kunnen daarvoor zorgen: op schriftelijk verzoek van leden die samen ten minste een tiende gedeelte van de stemmen in de algemene vergadering kunnen uitbrengen, of een kleiner gedeelte als de statuten dat bepalen, is het bestuur volgens artikel 2:41 BW verplicht een vergadering bijeen te roepen. De kandidaat zelf is nog geen lid en heeft in die vergadering geen stem. Besluit de vergadering tot toelating, dan wordt de kandidaat lid, ook al had het bestuur eerder anders beslist.

De statuten kunnen het anders regelen

Het hele artikel geldt alleen voor zover de statuten niets anders bepalen. Dat betreft beide stappen. De statuten kunnen de beslissing over toelating bij een ander orgaan leggen, bijvoorbeeld bij de algemene vergadering zelf of bij een raad van toezicht. Zij kunnen ook de tweede stap anders inrichten, zodat een weigering bijvoorbeeld bij een ander orgaan dan de algemene vergadering kan worden voorgelegd. Hoe het bij een bepaalde vereniging zit, blijkt dus uit haar statuten.

Wat het bestuur in acht moet nemen

Bevatten de statuten of een reglement voorwaarden voor het lidmaatschap, dan moet het bestuur die bij elke aanmelding toepassen. Het bestuur is als orgaan van de vereniging gebonden aan wat de statuten voorschrijven, en een besluit dat daarmee in strijd is, kan aantastbaar zijn. Een mededeling van de beslissing aan de kandidaat maakt duidelijk per wanneer het lidmaatschap ingaat, of dat er een weigering ligt die eventueel in de algemene vergadering aan de orde kan komen.

Een voorbeeld. Een amateurkoor heeft zoveel zangers in de tenorpartij dat het bestuur een nieuwe tenor afwijst. Een aantal leden vindt dat het koor juist groeiruimte heeft nu er binnenkort een groter concert gepland staat. Zij brengen de aanmelding in de eerstvolgende ledenvergadering ter sprake, en de vergadering besluit de tenor alsnog toe te laten.

In de praktijk

Een besluit over toelating dat in de notulen van de bestuursvergadering staat en schriftelijk aan de kandidaat is meegedeeld, is later eenvoudig na te gaan. Uit de statuten blijkt wie over toelating beslist en of na een weigering de algemene vergadering nog kan worden ingeschakeld. Voor het terugdraaien van een weigering is nodig dat het onderwerp op de agenda van de algemene vergadering komt.