Boek 2 Artikel 333b (2:333b BW)

Een fusie waarbij alleen Nederlandse rechtspersonen betrokken zijn, verloopt volledig volgens Nederlands recht. Zodra er een vennootschap uit een ander land meedoet, botsen twee rechtsstelsels. Dit artikel opent de afdeling die dat oplost en bepaalt wanneer die afdeling geldt.

Wanneer de regeling van toepassing is

Zij geldt voor drie rechtsvormen naar Nederlands recht: de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, de naamloze vennootschap en de Europese coöperatieve vennootschap. Aan de andere kant van de fusie staat een kapitaalvennootschap of een coöperatieve vennootschap naar het recht van een andere lidstaat van de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte. De wet legt daarbij geen vaste koppeling tussen een Nederlandse rechtsvorm en één buitenlandse tegenhanger: elk van de drie kan met beide buitenlandse vormen samengaan. Het gaat dus steeds om een tegenpartij binnen de Europese binnenmarkt. Een fusie met een vennootschap uit een land daarbuiten valt hier niet onder.

Waarom er een aparte afdeling is

Bij een grensoverschrijdende fusie moet elk land kunnen controleren of zijn eigen vennootschap de eigen regels heeft nageleefd, en moeten aandeelhouders, schuldeisers en werknemers extra worden beschermd. Verdwijnt een Nederlandse vennootschap in een buitenlandse, dan verhuizen de rechten van al die betrokkenen naar een ander rechtsstelsel. Daarom stelt de afdeling zwaardere eisen aan het voorstel, aan de informatie voor werknemers, aan de aankondiging en aan de rol van de notaris, en geeft zij aandeelhouders die tegen zijn een uitweg.

De icbe

Het tweede lid trekt de regeling ook over een naamloze vennootschap die icbe is in de zin van de Wet op het financieel toezicht — een instelling voor collectieve belegging in effecten, kort gezegd een beleggingsfonds waarin het publiek kan deelnemen. Voor zulke fondsen bestaat Europese regelgeving over samenvoeging, en die vraagt om afstemming met het vennootschapsrecht.

Wat er naast deze afdeling blijft gelden

De bijzondere bepalingen over grensoverschrijdende fusies vervangen de gewone regels niet, maar komen erbovenop. De algemene bepalingen over de juridische fusie en de bepalingen voor fusies van vennootschappen blijven van kracht voor zover deze afdeling niet iets anders zegt. Wie een grensoverschrijdende fusie voorbereidt, doorloopt dus het gewone traject en zet daar de extra stappen bij.

Een voorbeeld. Een Nederlandse besloten vennootschap wil samengaan met haar Duitse zustervennootschap, waarbij de Duitse partij verdwijnt. Omdat het om twee kapitaalvennootschappen uit lidstaten gaat, geldt deze afdeling: er komt een gezamenlijk voorstel tot fusie, werknemers krijgen een eigen toelichting en de notaris toetst voordat hij de akte passeert.

In de praktijk

De eerste vraag bij een fusie met een buitenlandse partij is altijd of deze afdeling van toepassing is. Zit de wederpartij buiten de Europese Unie en de Europese Economische Ruimte, dan biedt het Nederlandse fusierecht geen kant-en-klare route en moet er langs een andere weg worden gewerkt, bijvoorbeeld met een overdracht van activa of aandelen. Zit zij erbinnen, reken dan op een langer tijdpad dan bij een binnenlandse fusie, vooral door de informatietermijnen voor aandeelhouders en werknemers.