Boek 2 Artikel 334cc (2:334cc BW)

De hoofdregel is dat elke aandeelhouder na een splitsing aandeelhouder wordt van alle verkrijgende rechtspersonen. Dit artikel maakt bij een zuivere splitsing een uitzondering mogelijk: de akte van splitsing kan bepalen dat de ene groep aandeelhouders in de ene verkrijger terechtkomt en de andere groep in de andere. Zo kunnen aandeelhouders langs de weg van een splitsing daadwerkelijk uit elkaar gaan, elk met een eigen deel van de onderneming.

Waarom dit bestaat

Zonder deze mogelijkheid zouden aandeelhouders die niet meer samen verder willen, na een splitsing nog steeds in elk van de nieuwe vennootschappen samen aandeelhouder zijn. Met deze variant krijgt elke groep een eigen vennootschap. Omdat de verdeling bepaalt wie welk deel van de onderneming meekrijgt, verbindt de wet er vier aanvullende eisen aan.

De waarborgen

• Vermelding in het voorstel — bovenop de gewone gegevens moet het voorstel tot splitsing aangeven welke aandeelhouders van welke verkrijgende rechtspersonen aandeelhouder worden.
• Uitleg van de criteria — het bestuur moet in de toelichting mededelen volgens welke maatstaven die verdeling is vastgesteld.
• Oordeel van de accountant — de accountant die op grond van artikel 2:334aa BW naar de ruilverhouding kijkt, moet daarnaast verklaren dat de voorgestelde verdeling, mede gelet op de bijgevoegde stukken, naar zijn oordeel redelijk is.

- Een zware meerderheid — het besluit tot splitsing wordt door de algemene vergadering van de splitsende vennootschap genomen met drie vierden van de uitgebrachte stemmen in een vergadering waarin vijfennegentig procent van het geplaatste kapitaal is vertegenwoordigd.

Quorum en accountantsverklaring

De eis van vijfennegentig procent betreft het geplaatste kapitaal dat in de vergadering vertegenwoordigd is, aanwezig of via een gevolmachtigde. Wordt dat percentage niet gehaald, dan kan het besluit in die vergadering niet geldig worden genomen, hoe groot de meerderheid onder de aanwezigen ook is. Is het quorum wel gehaald, dan is daarnaast drie vierden van de uitgebrachte stemmen nodig. Van de vier eisen kan er maar één vervallen: de verklaring van de accountant over de redelijkheid van de verdeling. Dat kan alleen als de aandeelhouders van elke partij bij de splitsing daarmee instemmen.

Een voorbeeld. Twee broers houden samen alle aandelen in een vennootschap met een aannemersbedrijf en een verhuurbedrijf. Zij willen ieder verder met één tak. Bij een zuivere splitsing gaan beide takken naar twee nieuwe vennootschappen; de akte bepaalt dat de ene broer aandeelhouder wordt van de aannemersvennootschap en de andere van de verhuurvennootschap. Een accountant moet verklaren dat die verdeling redelijk is, tenzij beide broers als enige aandeelhouders ermee instemmen dat die verklaring achterwege blijft.

In de praktijk

Deze vorm van splitsing is bedoeld voor situaties waarin de aandeelhouders gezamenlijk een onderneming willen ontvlechten. Door het hoge quorum en de gekwalificeerde meerderheid is vrijwel volledige medewerking van het aandeelhouderskapitaal nodig. Voor geschillen tussen aandeelhouders kent de wet daarnaast een eigen regeling in de artikelen 2:335 en volgende BW. Begin daarom bij de vraag of alle aandeelhouders aan tafel willen komen.