Boek 2 Artikel 334ee (2:334ee BW)

Bij de splitsing van een vennootschap beslist de algemene vergadering. Dit artikel stelt daaraan drie eisen bovenop de algemene regels: een zwaardere meerderheid als er weinig kapitaal aanwezig is, een aparte goedkeuring door aandeelhouders van een soort die erop achteruitgaat, en vastlegging van de vergadering door de notaris.

De meerderheid

Is minder dan de helft van het geplaatste kapitaal — het deel van het kapitaal dat werkelijk aan aandeelhouders is uitgegeven — ter vergadering vertegenwoordigd, dan is een meerderheid van ten minste twee derden nodig. Bij een lage opkomst kan een splitsing dus niet met een gewone meerderheid van de aanwezigen worden aangenomen. Vertegenwoordigd is het kapitaal waarvan de houders zelf aanwezig zijn of zich door een gevolmachtigde laten vertegenwoordigen. De woorden 'in elk geval' in het eerste lid maken duidelijk dat de statuten deze eis niet kunnen verlichten: een statutaire regeling die bij een lage opkomst met minder genoegen neemt, werkt hier niet.

Goedkeuring per soort aandelen

Zijn er aandelen van verschillende soort of aanduiding, dan is naast het besluit van de algemene vergadering een goedkeurend besluit nodig van elke groep houders aan wier rechten de splitsing afbreuk doet. Die goedkeuring komt vooraf of tegelijk met het splitsingsbesluit. Zij kan pas worden gegeven nadat er een maand is verstreken sinds alle partijen bij de splitsing de neerlegging of openbaarmaking van het voorstel hebben aangekondigd. In die maand kan de betrokken groep laten uitzoeken wat de splitsing voor haar betekent. De wet verklaart daarbij artikel 2:231 BW, vierde lid niet van toepassing op een besluit tot splitsing.

De notaris bij de vergadering

De notulen van de vergadering waarin tot splitsing wordt besloten, en van de vergadering waarin de goedkeuring per soort wordt gegeven, worden opgemaakt bij notariële akte. De notaris legt zelf vast wat er is besloten en met welke stemverhouding. Dat voorkomt latere discussie en geeft de notaris die de akte van splitsing passeert een betrouwbare basis voor zijn verklaring.

Wat dit betekent voor aandeelhouders

Voor houders van een bijzondere soort aandelen geldt: zolang hun vereiste goedkeuring ontbreekt, kan de splitsing niet worden afgerond, ook als de algemene vergadering het besluit met een ruime meerderheid heeft genomen. Voor andere aandeelhouders is de tweederdedrempel van belang bij een vergadering waar minder dan de helft van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigd is. Is meer kapitaal vertegenwoordigd, dan geldt die bijzondere drempel niet. De vereiste stemverhouding volgt dan uit artikel 2:334m BW, dat voor het splitsingsbesluit aansluit bij de regels voor een statutenwijziging; zwaardere statutaire eisen voor zo'n wijziging gelden dus ook hier.

Een voorbeeld. Een besloten vennootschap heeft gewone aandelen en aandelen B. Volgens de statuten hebben de houders van aandelen B recht op een winstuitkering die wordt berekend over het resultaat van één bepaalde bedrijfsafdeling. Bij een afsplitsing gaat precies die afdeling naar een nieuwe vennootschap, terwijl de aandelen B in de splitsende vennootschap blijven. De berekeningsgrondslag van hun winstrecht verdwijnt daarmee uit de vennootschap waarin zij aandeelhouder zijn. Naast het besluit van de algemene vergadering is dan een goedkeurend besluit van de houders van de aandelen B nodig.

In de praktijk

Voor het bestuur bepaalt dit artikel de agenda: reken de maand na de aankondiging mee, inventariseer welke aandelensoorten er zijn en of hun rechten worden geraakt, en zorg dat de notaris bij de vergaderingen aanwezig is. Voor de aandeelhouder is dit het moment om te verschijnen; wie wegblijft, laat de besluitvorming over aan wie er wél is.