Boek 2 Artikel 334z (2:334z BW)

Het voorstel noemt de ruilverhouding als kaal getal. Dit artikel dwingt het bestuur om in de schriftelijke toelichting te laten zien hoe dat getal tot stand is gekomen. Zonder die uitleg kan een aandeelhouder niet beoordelen of hij een reëel deel van het vermogen terugkrijgt.

Wat het bestuur moet mededelen

• De gebruikte methode of methoden waarmee de ruilverhouding van de aandelen is vastgesteld.
• Of die methoden hier passen, gelet op de aard van de onderdelen die worden gescheiden.
• De uitkomst per methode, zodat zichtbaar wordt hoever de waarderingen uiteenlopen.
• Het onderlinge gewicht van de methoden, als er meer zijn gebruikt, en of dat gewicht in het maatschappelijk verkeer aanvaardbaar is.

- De bijzondere moeilijkheden die zich bij de waardering en bij het bepalen van de ruilverhouding hebben voorgedaan.

Waarom dit bij splitsing extra weegt

Bij een fusie worden twee vermogens samengevoegd en gaat het om de verhouding tussen twee partijen. Bij een splitsing wordt één vermogen in stukken gedeeld en moet elk stuk afzonderlijk worden gewaardeerd. Dat is lastiger, want een bedrijfsonderdeel is meestal niet los verhandelbaar en de onderlinge samenhang — gedeeld personeel, gedeelde klanten, een gedeeld pand — maakt de rekensom minder hard. Juist daarom vraagt de wet om openheid over de moeilijkheden.

De onafhankelijke toets erbovenop

Het blijft in beginsel niet bij de mededelingen van het bestuur. Een accountant moet op grond van artikel 2:334aa BW een verslag opstellen waarin hij zijn oordeel geeft over precies deze punten, en hij verklaart afzonderlijk of de voorgestelde ruilverhouding redelijk is. De vergadering krijgt zo twee stukken naast elkaar: de verantwoording van het bestuur en de beoordeling daarvan. Beide kunnen echter achterwege blijven als de aandeelhouders van elke partij bij de splitsing daarmee instemmen; in besloten verhoudingen gebeurt dat regelmatig, en dan resteert alleen de toelichting van het bestuur zelf.

Een voorbeeld. Een vennootschap met een winkelketen en een webshop wordt gesplitst. De winkels zijn gewaardeerd op basis van de huurcontracten en de inventaris, de webshop op verwachte toekomstige omzet. Het bestuur moet uitleggen waarom het per onderdeel een andere methode heeft gebruikt, welke waarde daar telkens uit volgt, en dat het vooral moeilijk was om de gedeelde klantenkring aan één van beide toe te rekenen.

In de praktijk

Voor een minderheidsaandeelhouder is de toelichting de plek om zwakke plekken te vinden; blijft zij bij algemeenheden, dan is dat op zichzelf een signaal. Stel uw vragen in de vergadering en laat de antwoorden notuleren. Voor het bestuur geldt dat een openhartige toelichting bescherming biedt: wie zijn keuzes vooraf verantwoordt, staat sterker als de ruilverhouding later ter discussie wordt gesteld.