Boek 2 Artikel 383b (2:383b BW)

De wet kent twee regimes voor het openbaar maken van wat bestuurders en commissarissen verdienen. Het gewone regime van artikel 2:383 BW vraagt om totaalbedragen voor alle bestuurders samen. Voor een deel van de naamloze vennootschappen geldt echter een zwaarder regime, waarin per persoon moet worden opgegeven wat hij ontvangt. Dit artikel bepaalt welke vennootschappen dat zwaardere regime moeten volgen.

De hoofdregel

Voor de naamloze vennootschap komen de artikelen 2:383c tot en met 2:383e BW in de plaats van artikel 2:383 BW. Dat betekent dat de nv in beginsel per bestuurder en per commissaris moet melden wat hij heeft ontvangen, welke opties hij heeft gekregen en welke leningen de vennootschap hem heeft verstrekt. Voor de besloten vennootschap geldt dit niet: die blijft onder het gewone regime van totaalbedragen.

De eerste uitzondering: de besloten nv

Een naamloze vennootschap die in feite een besloten karakter heeft, valt buiten dit regime. Daarvoor moet aan drie eisen tegelijk zijn voldaan: de statuten kennen uitsluitend aandelen op naam, zij bevatten een blokkeringsregeling, en zij laten niet toe dat met medewerking van de vennootschap certificaten aan toonder worden uitgegeven. Ontbreekt één van die drie, dan geldt de uitzondering niet.

• Alleen aandelen op naam — er zijn geen toonderstukken die anoniem circuleren.
• Een blokkeringsregeling — overdracht van aandelen is aan goedkeuring of aanbieding gebonden.
• Geen certificaten aan toonder — ook niet langs de omweg van medewerking van de vennootschap.

De gedachte daarachter is dat bij zo'n vennootschap de kring van aandeelhouders klein en bekend is. Zij kunnen hun informatie langs de weg van de algemene vergadering krijgen; het publiek heeft er weinig belang bij.

De tweede uitzondering: de beursvennootschap

Ook uitgezonderd is de naamloze vennootschap waarvan de aandelen, of met haar medewerking uitgegeven certificaten, zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van de Wet op het financieel toezicht. Dat betekent niet dat voor die vennootschappen minder openheid geldt — voor hen bestaan op het punt van beloning eigen, zwaardere voorschriften. Deze bepaling regelt alleen dat zij niet ook nog eens onder dit stelsel vallen.

Een voorbeeld. Een familiebedrijf is jaren geleden als naamloze vennootschap opgericht en heeft nooit een beursnotering gehad. De statuten kennen alleen aandelen op naam en een aanbiedingsregeling, en certificaten aan toonder zijn uitgesloten. Deze vennootschap hoeft de beloning van haar twee bestuurders niet per persoon te publiceren; zij volstaat met de totaalopgave van artikel 2:383 BW. Wordt de blokkeringsregeling geschrapt, dan verandert dat en moet zij per bestuurder opgeven.

In de praktijk

Voor het bestuur van een nv is dit het artikel dat vooraf moet worden nagelopen, want het bepaalt hoeveel er over de eigen beloning naar buiten komt. Een statutenwijziging kan het regime doen omslaan; dat is een gevolg waar bij het wijzigen van een blokkeringsregeling zelden aan wordt gedacht. Voor aandeelhouders is het de sleutel tot de vraag of zij in de jaarrekening individuele bedragen mogen verwachten of alleen een optelsom.