Boek 2 Artikel 417 (2:417 BW)

De wet zegt niet zelf welke posten op de balans en in de winst- en verliesrekening van een bank moeten staan. Dat wordt geregeld bij algemene maatregel van bestuur, ter uitvoering van de Europese richtlijnen over de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van banken. Die maatregel is het Besluit jaarrekening banken.

Waarom een besluit en niet de wet

De posten van een bankbalans zijn gedetailleerd en veranderen mee met het Europese recht. Zulke voorschriften in de wet zelf zetten zou betekenen dat de wetgever bij elke wijziging opnieuw aan het werk moet. Een algemene maatregel van bestuur is sneller aan te passen. De wet houdt de hoofdlijn in eigen hand en laat de uitwerking aan de regering.

Waar het besluit over gaat

De regels betreffen de balans, de winst- en verliesrekening en de toelichting daarop. Het gaat dus om de indeling en de inhoud van de posten: welke rubrieken er zijn, hoe zij heten en wat erin thuishoort. De algemene eisen aan de jaarrekening — het inzicht dat zij moet geven, de controle, de vaststelling en de openbaarmaking — blijven in de wet staan.

Wie waarvoor zorgt

De regering stelt het besluit vast; bij de voorbereiding wordt de toezichthouder gehoord. Het bestuur van de bank werkt er bij het opmaken van de jaarstukken mee. De accountant controleert of dat goed is gebeurd. Vastgesteld wordt de jaarrekening door het orgaan dat daartoe bevoegd is volgens de rechtsvorm van de bank; niet elke bank kent een algemene vergadering. Wie als belanghebbende meent dat de stukken de voorschriften niet volgen, kan zich wenden tot de ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam.

Een voorbeeld. Een bank wil een nieuwe soort financiering onder een bestaande balanspost brengen. Waar die post begint en eindigt, staat niet in Boek 2 maar in het besluit. Het bestuur en de accountant moeten dus het besluit erbij pakken; de wet geeft alleen de bovenliggende norm dat de jaarrekening inzicht moet geven.

In de praktijk

Wie met de jaarrekening van een bank werkt, heeft aan de wettekst alleen niet genoeg. Boek 2 geeft het kader en de verantwoordelijkheden; de concrete indeling staat in de algemene maatregel van bestuur. Voor bestuurders en accountants betekent dat: controleer bij elk boekjaar welke versie van dat besluit geldt, want de Europese achtergrond zorgt geregeld voor wijzigingen.