Boek 2 Artikel 438 (2:438 BW)

Dit artikel vult de technische rekeningen in. Het somt op welke posten daar afzonderlijk op moeten staan, telkens na aftrek van de baten en lasten uit herverzekering, en het bepaalt waar waardestijgingen en waardeverminderingen van beleggingen terechtkomen.

De posten op een rij

Aan de batenkant staan de verdiende premies, de opbrengsten uit beleggingen, de niet-gerealiseerde opbrengsten van beleggingen en de overige baten. Aan de lastenkant staan de schaden of uitkeringen, de toe- of afneming van de technische voorzieningen die niet elders worden getoond, de toe- of afneming van de voorziening voor winstdeling en kortingen, de bedrijfskosten, de lasten in verband met beleggingen, het niet-gerealiseerde verlies op beleggingen en de overige lasten. Ten slotte staat er de opbrengst uit beleggingen die aan de niet-technische rekening wordt toegerekend.

Alle posten worden netto gepresenteerd: wat de verzekeraar aan herverzekeraars betaalt of van hen ontvangt, is er al op afgetrokken. Verdiende premies zijn bovendien niet hetzelfde als ontvangen premies: het gaat om het deel van de premie dat op het afgelopen boekjaar betrekking heeft. Wie in december een jaarpolis sluit, levert het grootste deel van zijn premie pas volgend jaar als opbrengst op.

Beleggingen bij schadeverzekering

Kunnen aan het schadeverzekeringsbedrijf niet rechtstreeks beleggingen worden toegewezen, dan worden de beleggingsposten in die technische rekening vervangen door één post met de aan het schadebedrijf toegerekende beleggingsopbrengsten. Daarbij vervallen niet alleen de lasten in verband met beleggingen en het niet-gerealiseerde verlies van beleggingen, maar ook de post met de beleggingsopbrengsten die aan de niet-technische rekening worden toegerekend. Wordt er van het ene deel van de winst- en verliesrekening aan het andere toegerekend, dan moeten de reden en de grondslag van die toerekening worden vermeld.

Waardestijgingen en waardedalingen

Wie beleggingen op de grondslag van de actuele waarde waardeert, heeft een keuze. Waardestijgingen mogen als niet-gerealiseerde opbrengst op de technische rekening worden verwerkt of, in de gevallen die de wet noemt, op de niet-technische rekening. Maakt de verzekeraar van die mogelijkheid gebruik, dan komen de waardeverminderingen van diezelfde beleggingen niet bij de lasten in verband met beleggingen terecht, maar bij het niet-gerealiseerde verlies. Stijging en daling worden zo als niet-gerealiseerd resultaat behandeld, en niet als gewone opbrengst of last van beleggingen.

Voor beleggingen waarbij de tot uitkering gerechtigde het beleggingsrisico draagt, is die behandeling verplicht. Gerealiseerde waardestijgingen komen bij de opbrengsten uit beleggingen terecht, tenzij van de zojuist genoemde keuze gebruik is gemaakt.

Een voorbeeld. Een levensverzekeraar houdt een aandelenportefeuille tegen actuele waarde aan en verwerkt waardestijgingen als niet-gerealiseerde opbrengst. De beurs stijgt, maar er wordt niets verkocht. Die stijging is niet-gerealiseerd en wordt zo verantwoord. Daalt de beurs het jaar erna, dan komt het verlies op grond van het vierde lid onder het niet-gerealiseerde verlies van beleggingen en niet bij de lasten in verband met beleggingen.

In de praktijk

Voor bestuurders is dit een keuze in de grondslagen die jaren doorwerkt en die consequent moet worden toegepast. Voor lezers van een verzekeringsjaarrekening laat de indeling zien welk deel van het resultaat gerealiseerd is en welk deel niet.