Boek 2 Artikel 96a (2:96a BW)

Voorkeursrecht van aandeelhouders bij uitgifte door een nv

Behoudens de beide volgende leden heeft iedere aandeelhouder bij uitgifte van aandelen een voorkeursrecht naar evenredigheid van het gezamenlijke bedrag van zijn aandelen. Tenzij de statuten anders bepalen, heeft hij evenwel geen voorkeursrecht op aandelen die worden uitgegeven tegen inbreng anders dan in geld. Hij heeft geen voorkeursrecht op aandelen die worden uitgegeven aan werknemers van de naamloze vennootschap of van een groepsmaatschappij.
Voor zover de statuten niet anders bepalen, hebben houders van aandelen die a. niet boven een bepaald percentage van het nominale bedrag of slechts in beperkte mate daarboven delen in de winst, of b. niet boven het nominale bedrag of slechts in beperkte mate daarboven delen in een overschot na vereffening, geen voorkeursrecht op uit te geven aandelen.
Voor zover de statuten niet anders bepalen, hebben de aandeelhouders geen voorkeursrecht op uit te geven aandelen in een van de in het vorige lid onder a en b omschreven soorten.
De vennootschap kondigt de uitgifte met voorkeursrecht en het tijdvak waarin dat kan worden uitgeoefend, aan in de Staatscourant en in een landelijk verspreid dagblad, tenzij alle aandelen op naam luiden en de aankondiging aan alle aandeelhouders schriftelijk geschiedt aan het door hen opgegeven adres.
Het voorkeursrecht kan worden uitgeoefend gedurende ten minste twee weken na de dag van aankondiging in de Staatscourant of na de verzending van de aankondiging aan de aandeelhouders.
Het voorkeursrecht kan worden beperkt of uitgesloten bij besluit van de algemene vergadering. In het voorstel hiertoe moeten de redenen voor het voorstel en de keuze van de voorgenomen koers van uitgifte schriftelijk worden toegelicht. Het voorkeursrecht kan ook worden beperkt of uitgesloten door het ingevolge artikel 96 lid 1 aangewezen vennootschapsorgaan, indien dit bij besluit van de algemene vergadering of bij de statuten voor een bepaalde duur van ten hoogste vijf jaren is aangewezen als bevoegd tot het beperken of uitsluiten van het voorkeursrecht. De aanwijzing kan telkens voor niet langer dan vijf jaren worden verlengd. Tenzij bij de aanwijzing anders is bepaald, kan zij niet worden ingetrokken.
Voor een besluit van de algemene vergadering tot beperking of uitsluiting van het voorkeursrecht of tot aanwijzing is een meerderheid van ten minste twee derden der uitgebrachte stemmen vereist, indien minder dan de helft van het geplaatste kapitaal in de vergadering is vertegenwoordigd. De vennootschap legt binnen acht dagen na het besluit een volledige tekst daarvan neer ten kantore van het handelsregister.
Bij het verlenen van rechten tot het nemen van aandelen hebben de aandeelhouders een voorkeursrecht; de vorige leden zijn van overeenkomstige toepassing. Aandeelhouders hebben geen voorkeursrecht op aandelen die worden uitgegeven aan iemand die een voordien reeds verkregen recht tot het nemen van aandelen uitoefent.

Toelichting

Wie aandelen in een nv houdt en niet mag meedoen aan een nieuwe uitgifte, ziet zijn belang verwateren. Dit artikel geeft iedere aandeelhouder daarom in beginsel het recht om bij een uitgifte mee te doen naar evenredigheid van het gezamenlijke bedrag van zijn aandelen: het voorkeursrecht.

Wanneer het voorkeursrecht niet geldt

De hoofdregel kent uitzonderingen die rechtstreeks uit de wet volgen. Tenzij de statuten anders bepalen, geldt geen voorkeursrecht bij aandelen die worden uitgegeven tegen inbreng anders dan in geld — wie een pand of een onderneming inbrengt, is nu eenmaal niet inwisselbaar. Er is ook geen voorkeursrecht op aandelen die aan werknemers van de vennootschap of van een groepsmaatschappij worden uitgegeven.

Beperkt winstrecht: houders van aandelen die niet of slechts beperkt boven een bepaald percentage van het nominale bedrag in de winst delen, hebben geen voorkeursrecht, tenzij de statuten anders bepalen.
Beperkt recht op het overschot: hetzelfde geldt voor houders van aandelen die na vereffening niet of nauwelijks boven het nominale bedrag in het overschot delen.

- Uitgifte van juist die soorten: worden zulke aandelen uitgegeven, dan hebben de aandeelhouders daarop geen voorkeursrecht, opnieuw behoudens een afwijkende statutaire regeling.

Aankondiging en termijn

De vennootschap kondigt de uitgifte met voorkeursrecht aan, met vermelding van het tijdvak waarin het kan worden uitgeoefend. Dat gebeurt in de Staatscourant en in een landelijk verspreid dagblad. Luiden alle aandelen op naam, dan mag de aankondiging in plaats daarvan schriftelijk aan alle aandeelhouders worden gestuurd, op het adres dat zij hebben opgegeven. De aandeelhouder krijgt ten minste twee weken de tijd, gerekend vanaf de dag van de aankondiging in de Staatscourant of vanaf de verzending van de brieven.

Beperken of uitsluiten

Het voorkeursrecht is niet onaantastbaar. De algemene vergadering kan het beperken of uitsluiten. In het voorstel daartoe moeten schriftelijk de redenen worden toegelicht, én de keuze van de voorgenomen uitgiftekoers. Die motiveringsplicht is het tegenwicht: de aandeelhouder moet kunnen beoordelen waarom hij buitenspel wordt gezet en tegen welke prijs de nieuwe aandelen weggaan.

Ook een ander orgaan kan hiertoe bevoegd zijn. Het orgaan dat is aangewezen om over uitgifte te beslissen, kan bij besluit van de algemene vergadering of bij de statuten voor ten hoogste vijf jaren worden aangewezen als bevoegd om het voorkeursrecht te beperken of uit te sluiten. Ook die aanwijzing kan telkens met hoogstens vijf jaren worden verlengd en is niet intrekbaar tenzij dat bij de aanwijzing is bepaald.

Meerderheid en openbaarmaking

Wil de algemene vergadering het voorkeursrecht beperken of uitsluiten, of daartoe een ander orgaan aanwijzen, dan geldt een verzwaarde eis wanneer de opkomst laag is: is minder dan de helft van het geplaatste kapitaal — het deel van het kapitaal dat werkelijk aan aandeelhouders is uitgegeven — in de vergadering vertegenwoordigd, dan is een meerderheid van ten minste twee derden van de uitgebrachte stemmen nodig. Binnen acht dagen na het besluit legt de vennootschap de volledige tekst ervan bij het handelsregister neer.

Ten slotte geldt het voorkeursrecht ook bij het verlenen van rechten om aandelen te nemen, met dezelfde regels. Oefent iemand een eerder verkregen recht uit, dan hebben de aandeelhouders op die aandelen geen voorkeursrecht meer; hun kans lag bij de toekenning van dat recht.

In de praktijk

Voor een aandeelhouder telt vooral de agenda: let op de aankondiging, reken uit wat meedoen kost en houd de termijn van twee weken in de gaten. Wordt het voorkeursrecht uitgesloten, lees dan de toelichting op de koers — dat is het document waarop een discussie over verwatering wordt gevoerd.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.