Boek 3 Artikel 249 (3:249 BW)

Voordat een pandhouder tot verkoop overgaat, moeten de betrokkenen dat weten. De wet verplicht hem daarom de voorgenomen verkoop ten minste drie dagen van tevoren aan te zeggen, met vermelding van plaats en tijd, aan de schuldenaar en de pandgever en aan wie op het goed een beperkt recht heeft of er beslag op heeft gelegd. Die aanzegging heeft een duidelijk doel: wie wil voorkomen dat het goed wordt verkocht, kan het lossen door te betalen.

Wat de aanzegging moet bevatten

Naast plaats en tijd van de verkoop moet zo nauwkeurig mogelijk het bedrag worden genoemd waarvoor het pand kan worden gelost. Met dat bedrag weet de pandgever wat hij moet betalen om zijn goed te behouden. De wijze waarop de aanzegging moet worden gedaan is bij algemene maatregel van bestuur geregeld. De plicht geldt voor zover de pandhouder redelijkerwijs in staat is haar na te komen, en partijen kunnen er iets anders over afspreken.

Wie bericht krijgt

De kring is ruimer dan alleen de schuldenaar. Ook de pandgever, die een ander kan zijn dan de schuldenaar, moet worden gewaarschuwd. Datzelfde geldt voor houders van een beperkt recht op het goed en voor beslagleggers: hun positie verdampt of verandert door de verkoop, dus zij moeten kunnen ingrijpen. Zo krijgt iedereen met een belang bij het goed de kans om te betalen, mee te bieden of bezwaar te maken.

Lossing: het pand terugkopen van de executie

Lossing betekent dat het verschuldigde alsnog wordt voldaan, zodat de verkoop van de baan is. Dat kan tot op het tijdstip van de verkoop — dus letterlijk tot het laatste moment. Wel moeten dan ook de kosten van executie die al zijn gemaakt worden betaald, want die zijn er nu eenmaal. Wie lost, houdt zijn goed en is van de uitwinning af. Wie te laat is, ziet zijn zaak in andere handen overgaan.

Een voorbeeld. Een ondernemer krijgt bericht dat zijn verpande bestelbus over vier dagen wordt geveild, met het bedrag waarvoor hij kan lossen. Hij regelt op de ochtend van de veiling een lening bij een familielid en betaalt het openstaande bedrag plus de al gemaakte kosten. De verkoop gaat niet door en hij houdt zijn bus. Had hij een dag later betaald, dan was de bus verkocht en had hij alleen nog recht op wat er na aftrek overbleef.

In de praktijk

• Reageer meteen. Drie dagen is kort. Wie het bericht laat liggen, is zijn goed kwijt.
• Controleer het losbedrag. Klopt het niet met wat u verschuldigd bent, kaart dat direct aan.
• Bewaar het bericht. Het legt vast welk losbedrag is genoemd en wanneer en waar de verkoop zou plaatsvinden; dat komt van pas bij de afrekening van de opbrengst volgens artikel 3:253 BW.

Ook voor de pandhouder heeft de aanzegging een functie: zij legt vooraf vast wanneer en waar de verkoop plaatsvindt en welk bedrag nodig is om het pand te lossen, zodat daarover achteraf geen onduidelijkheid bestaat. Na de verkoop volgt nog een tweede bericht: de pandhouder moet de betrokkenen dan uiterlijk op de dag na de verkoop laten weten dat er is verkocht (artikel 3:252 BW).