Boek 3 Artikel 283 (3:283 BW)

Een bijzonder voorrecht is gekoppeld aan één bepaald goed. Verdwijnt dat goed of daalt het in waarde, dan zou de schuldeiser met lege handen staan als zijn voorrecht daaraan vastzat. Dit artikel voorkomt dat: het voorrecht strekt zich mede uit over de vorderingen tot vergoeding die in de plaats van het goed treden, en uitdrukkelijk ook over vorderingen wegens waardevermindering van het goed.

Waarde volgt waarde

Gaat het goed verloren, dan kan daar voor de schuldenaar een vordering tot vergoeding tegenover staan. Die vordering neemt de plaats van het goed in, en het voorrecht gaat mee over op de aanspraak op betaling daarvan.

Ook bij enkel waardedaling

De wet noemt vorderingen wegens waardevermindering apart. Het goed hoeft dus niet helemaal verloren te zijn gegaan. Wordt een zaak beschadigd en is daarvoor een vergoeding verschuldigd, dan valt de vordering tot betaling daarvan onder het voorrecht.

Waarop het voorrecht rust

Een voorrecht is geen recht op het goed zelf, zoals pand of hypotheek, maar een voorrang bij verhaal die uit de wet voortvloeit (artikel 3:278 BW). Een bijzonder voorrecht richt die voorrang op één bepaald goed van de schuldenaar. Dit artikel breidt dat uit naar de aanspraken op vergoeding die ontstaan doordat het goed of een deel van zijn waarde verloren gaat.

In de praktijk

• Snelheid. Wie zijn positie meldt bij degene die de vergoeding verschuldigd is zodra hij weet dat het goed is beschadigd of verloren, weet eerder of en wanneer er wordt betaald.
• Het bewijs van de vordering. Het voorrecht helpt alleen voor een vordering die het waarborgt; facturen en opdrachtbevestigingen tonen aan waarvoor de schuldeiser bevoorrecht is.