- Een handelspraktijk is misleidend indien informatie wordt verstrekt die feitelijk onjuist is of die de gemiddelde consument misleidt of kan misleiden, al dan niet door de algemene presentatie van de informatie, zoals ten aanzien van: a. het bestaan of de aard van het product; b. de voornaamste kenmerken van het product, zoals de beschikbaarheid, voordelen, risico’s, uitvoering, samenstelling, milieu- of sociale kenmerken, accessoires, circulariteitsaspecten zoals duurzaamheid, repareerbaarheid of recyclebaarheid, klantenservice en klachtenbehandeling, productiemethode en datum van fabricage of verrichting, levering, geschiktheid voor het gebruik, gebruiksmogelijkheden, hoeveelheid, specificatie, geografische of commerciële oorsprong, van het gebruik te verwachten resultaten, of de resultaten en wezenlijke kenmerken van op het product verrichte tests of controles; c. de verplichtingen van de handelaar, de motieven voor de handelspraktijk en de aard van het verkoopproces, een verklaring of een symbool in verband met directe of indirecte sponsoring of erkenning van de handelaar of het product; d. de prijs of de wijze waarop de prijs wordt berekend, of het bestaan van een specifiek prijsvoordeel; e. de noodzaak van een dienst, onderdeel, vervanging of reparatie; f. de hoedanigheid, kenmerken en rechten van de handelaar of zijn tussenpersoon, zoals zijn identiteit, vermogen, kwalificaties, status, erkenning, affiliatie, connecties, industriële, commerciële of eigendomsrechten of zijn prijzen, bekroningen en onderscheidingen; g. de rechten van de consument waaronder het recht van herstel of vervanging van de afgeleverde zaak of het recht om de prijs te verminderen, of de risico’s die de consument eventueel loopt, waardoor de gemiddelde consument een besluit over een overeenkomst neemt of kan nemen, dat hij anders niet had genomen.
- Een handelspraktijk is eveneens misleidend indien: a. door de marketing van het product waaronder het gebruik van vergelijkende reclame verwarring wordt geschapen ten aanzien van producten, handelsmerken, handelsnamen of andere onderscheidende kenmerken van een concurrent; b. de handelaar een verplichting die is opgenomen in een gedragscode niet nakomt, voor zover: 1°. de verplichting concreet en kenbaar is, en 2°. de handelaar aangeeft dat hij aan die gedragscode gebonden is, waardoor de gemiddelde consument een besluit over een overeenkomst neemt of kan nemen, dat hij anders niet had genomen; c. sprake is van marketing van een goed in één lidstaat, waarbij het goed als identiek wordt voorgesteld aan een goed dat in een andere lidstaat op de markt is, terwijl de samenstelling of kenmerken van dat goed aanzienlijk verschillen en hiervoor geen rechtvaardiging bestaat op grond van legitieme en objectieve factoren; d. een milieuclaim wordt gemaakt met betrekking tot toekomstige milieuprestaties zonder duidelijke, objectieve, openbaar toegankelijke en verifieerbare verplichtingen die zijn uiteengezet in een uitvoerig en realistisch uitvoeringsplan met meetbare en tijdsgebonden doelen en andere relevante elementen die noodzakelijk zijn om dat plan te helpen verwezenlijken, zoals de toewijzing van middelen, en dat regelmatig wordt geverifieerd door een onafhankelijke externe deskundige, wiens bevindingen ter beschikking van de consumenten worden gesteld; e. reclame voor consumenten wordt gemaakt over voordelen die irrelevant zijn en niet voortvloeien uit een kenmerk van het product of de bedrijfsactiviteit.
Boek 6 Artikel 193c (6:193c BW)
Misleiding door onjuiste of verwarrende informatie
Wettekst
Toelichting
Misleiding begint bij informatie die niet klopt of die een verkeerde indruk wekt. Dit artikel maakt een handelspraktijk misleidend wanneer feitelijk onjuiste informatie wordt gegeven, of informatie die de gemiddelde consument misleidt of kan misleiden, ook door de manier waarop zij wordt gepresenteerd. Doorslaggevend is telkens dat de consument daardoor een besluit neemt of kan nemen dat hij anders niet had genomen.
Waarover misleiding kan gaan
- Het product zelf: het bestaan, de aard, de beschikbaarheid, de samenstelling, de risico's, de herkomst, de productiemethode en de te verwachten resultaten.
- Duurzaamheid en reparatie: milieu- en sociale kenmerken, levensduur, repareerbaarheid en recyclebaarheid.
- De prijs: de hoogte, de manier waarop die wordt berekend en het bestaan van een specifiek prijsvoordeel.
- De noodzaak van een dienst: beweren dat een onderdeel, reparatie of vervanging nodig is terwijl dat niet zo is.
- De handelaar zelf: zijn identiteit, kwalificaties, erkenningen, connecties en onderscheidingen.
- Uw rechten: onjuiste voorstellingen over herstel, vervanging, prijsvermindering of over de risico's die u loopt.
Ook zonder onjuiste woorden
Het tweede lid noemt praktijken die eveneens misleidend zijn. Verwarring scheppen met de producten, merken of handelsnamen van een concurrent hoort daarbij, net als het niet nakomen van een concrete en kenbare verplichting uit een gedragscode waaraan de handelaar zegt gebonden te zijn. Ook het in de ene lidstaat aanbieden van een goed als identiek aan een goed in een andere lidstaat, terwijl samenstelling of kenmerken zonder goede reden aanzienlijk verschillen, valt eronder.
Groene claims en loze voordelen
Twee gevallen gaan specifiek over duurzaamheidsreclame. Een claim over toekomstige milieuprestaties is misleidend als daar geen duidelijk, openbaar en verifieerbaar plan met meetbare en tijdgebonden doelen achter zit dat regelmatig door een onafhankelijke deskundige wordt getoetst. En het is eveneens misleidend om te schermen met voordelen die er niet toe doen omdat zij helemaal niet uit een eigenschap van het product of van de bedrijfsvoering volgen. Adverteren dat een product iets niet bevat wat er sowieso nooit in zit, valt daaronder.
Een voorbeeld
Een aanbieder belooft klimaatneutraal te zijn in de toekomst, zonder plan, zonder doelen en zonder controle. Tegelijk staat op de verpakking dat het product vrij is van een stof die in deze productsoort nooit voorkomt. Beide boodschappen kunnen het koopgedrag sturen en zijn op grond van dit artikel misleidend, ook al is er niets feitelijk onwaars gezegd over de werking van het product zelf.
In de praktijk
Leg vast wat u zag toen u kocht: de pagina, de prijsvermelding, de doorgestreepte prijs, het keurmerk, de belofte. Vraag de handelaar schriftelijk om onderbouwing van claims over prijsvoordelen, keurmerken en milieuprestaties; kan hij die niet geven, dan is dat op zichzelf veelzeggend. Meld hardnekkige gevallen ook bij de toezichthouder, zodat de praktijk voor anderen stopt.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Structureel onjuiste informatie aan de telefoon is misleidend
Een aanbieder van beleggingen in grondposities benaderde consumenten telefonisch en gaf daarbij feitelijk onjuiste of misleidende informatie over rendement, looptijd en risico's, waarbij alleen de positieve kanten werden benadrukt. Het College oordeelt dat dit een misleidende handelspraktijk is in de zin van artikel 6:193c lid 1 onder b BW. Uit de beluisterde gesprekken, verspreid over twee maanden en gevoerd door verschillende medewerkers en ook door een leidinggevende, blijkt dat het niet om incidenten ging maar om een bestendige handelwijze binnen een klein verkoopteam. Die werkwijze was omvangrijk genoeg om schade toe te brengen aan de collectieve belangen van consumenten, zodat de last onder dwangsom en een boete van 50.000 euro in stand blijven.
-
Welke plaatsen mag een toezichthouder betreden?
Toezichthouders die bussen en horecalocaties betraden om de naleving te controleren, gebruikten daarmee hun wettelijke betredingsbevoegdheid, zodat ook de begrenzing van artikel 5:13 op dat optreden van toepassing is. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven oordeelt dat het daarbij niet uitmaakt dat zij op uitnodiging kwamen of dat de plaatsen openbaar toegankelijk waren. De wijze waarop zij die bevoegdheid gebruikten, namelijk door anoniem aan dagtochten deel te nemen, was in dit geval redelijkerwijs nodig voor hun taak, mede omdat het onderzoek daardoor doeltreffend kon zijn.
-
Verzwegen manipulatiesoftware is strijdig met professionele toewijding
Een autofabrikant bracht voertuigen op de markt met een typegoedkeuring die was verkregen doordat de emissiesoftware tijdens de test anders werkte dan op de weg. De rechtbank oordeelt dat de fabrikant daarmee ten onrechte de indruk wekte dat het product door een instantie was goedgekeurd, wat onder alle omstandigheden misleidend is. De zwarte lijst werkt hier naast de algemene norm en de misleidende handelspraktijk.
-
Misleiding wordt in context beoordeeld, niet per woord
Een telecomaanbieder verweet een concurrent dat die onvoldoende duidelijk maakte dat zijn netwerk deels uit coaxkabel bestaat, waardoor consumenten zouden denken dat het om glasvezel tot in de woning gaat. De rechtbank wijst de vorderingen af en oordeelt dat de gebruikte termen niet op zichzelf beoordeeld moeten worden: bepalend is de context waarin de consument ze tegenkomt en of daarbij voldoende toelichting wordt gegeven. Bij complexe producten kan aanvullende informatie over afwijkende eigenschappen nodig zijn, maar een term hoeft niet uit zichzelf misleidend te zijn.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.