Boek 7 Artikel 21 (7:21 BW)

Herstel, vervanging en nalevering bij een gebrekkige aankoop

Beantwoordt het afgeleverde niet aan de overeenkomst, dan kan de koper eisen: a. aflevering van het ontbrekende; b. herstel van de afgeleverde zaak, mits de verkoper hieraan redelijkerwijs kan voldoen; c. vervanging van de afgeleverde zaak, tenzij de afwijking van het overeengekomene te gering is om dit te rechtvaardigen, dan wel de zaak na het tijdstip dat de koper redelijkerwijze met ongedaanmaking rekening moet houden, teniet of achteruit is gegaan doordat hij niet als een zorgvuldig schuldenaar voor het behoud ervan heeft gezorgd.
De kosten van nakoming van de in lid 1 bedoelde verplichtingen kunnen niet aan de koper in rekening worden gebracht.
De verkoper is verplicht om, mede gelet op de aard van de zaak en op het bijzondere gebruik van de zaak dat bij de overeenkomst is voorzien, binnen een redelijke termijn en zonder ernstige overlast voor de koper, zijn in lid 1 bedoelde verplichtingen na te komen.
Bij een consumentenkoop komt de koper in afwijking van lid 1 slechts dan geen herstel of vervanging van de afgeleverde zaak toe indien herstel of vervanging onmogelijk is of van de verkoper niet gevergd kan worden.
Herstel of vervanging kan bij een consumentenkoop van de verkoper niet gevergd worden indien de kosten daarvan in geen verhouding staan tot de kosten van uitoefening van een ander recht of een andere vordering die de koper toekomt, gelet op de waarde van de zaak indien zij aan de overeenkomst zou beantwoorden, de mate van afwijking van het overeengekomene en de vraag of de uitoefening van een ander recht of een andere vordering geen ernstige overlast voor de koper veroorzaakt.
Indien bij een consumentenkoop de verkoper niet binnen een redelijke tijd nadat hij daartoe door de koper schriftelijk is aangemaand, aan zijn verplichting tot herstel van de afgeleverde zaak heeft voldaan, is de koper bevoegd het herstel door een derde te doen plaatsvinden en de kosten daarvan op de verkoper te verhalen.
Bij een consumentenkoop stelt de koper de zaak ter beschikking van de verkoper voor herstel of vervanging. De verkoper neemt de zaak op zijn kosten terug. De koper is niet gehouden te betalen voor normaal gebruik van de vervangen zaak in de periode voor de vervanging.
Indien bij een consumentenkoop herstel van de zaak de verwijdering vergt van zaken die in overeenstemming met hun aard en doel waren geïnstalleerd voordat duidelijk werd dat het afgeleverde niet aan de overeenkomst beantwoordt, of wanneer deze zaak moet worden vervangen, omvat de verplichting tot herstel of vervanging: a. de verwijdering van de afgeleverde zaak die niet beantwoordt aan de overeenkomst en de installatie van vervangende of herstelde zaken; b. het betalen van de kosten van die verwijdering of installatie.

Toelichting

Blijkt het geleverde niet te zijn wat is afgesproken, dan hoeft de koper zich niet neer te leggen bij een tegoedbon of bij niets. Hij kan alsnog correcte nakoming eisen. De wet noemt drie vormen: aflevering van wat ontbreekt, herstel van wat is geleverd, en vervanging van de zaak. Dit recht heeft iedere koper. Dat herstel en vervanging voorgaan en ontbinding en prijsvermindering pas daarna in beeld komen, is een regel van de consumentenkoop, die in artikel 7:22 BW staat. Voor een koper die geen consument is, gelden daarnaast de algemene regels van Boek 6, zoals ontbinding op grond van artikel 6:265 BW en schadevergoeding.

De drie mogelijkheden

Aflevering van het ontbrekende speelt als er te weinig is geleverd of als toebehoren missen. Herstel kan de koper eisen mits de verkoper daaraan redelijkerwijs kan voldoen; een uniek antiek voorwerp laat zich soms niet repareren. Vervanging kan niet worden geëist als de afwijking daarvoor te gering is, en evenmin wanneer de koper de zaak heeft laten verslonzen nadat hij redelijkerwijs met teruggave rekening moest houden.

Kosteloos, op tijd en zonder overlast

Het artikel bepaalt dat de kosten van nakoming van de in lid 1 bedoelde verplichtingen niet aan de koper in rekening kunnen worden gebracht. Bovendien moet de verkoper zijn verplichting nakomen binnen een redelijke termijn en zonder ernstige overlast voor de koper. Volgens het derde lid wordt daarbij mede gelet op de aard van de zaak en op het bijzondere gebruik van de zaak dat bij de overeenkomst is voorzien. Wat partijen bij het sluiten van de koop over het gebruik voor ogen hadden, telt dus mee bij de vraag hoe lang de verkoper over herstel of vervanging mag doen.

Extra bescherming bij consumentenkoop

Bij een consumentenkoop is de positie van de koper sterker. Herstel of vervanging kan hem alleen worden geweigerd als het onmogelijk is of niet van de verkoper kan worden gevergd. Dat laatste speelt wanneer de kosten ervan in geen verhouding staan tot die van een ander recht of een andere vordering van de koper, gelet op de waarde die de zaak zonder gebrek zou hebben, de mate van afwijking en de vraag of dat andere recht de koper geen ernstige overlast bezorgt.

Blijft de verkoper na een schriftelijke aanmaning te lang in gebreke met herstel, dan mag de consument het werk door een derde laten doen en de rekening bij de verkoper neerleggen. Die bevoegdheid ontstaat pas als de verkoper schriftelijk is aangemaand en niet binnen een redelijke tijd daarna aan zijn herstelverplichting heeft voldaan.

Praktische kanten van herstel en vervanging

De consument stelt de zaak ter beschikking van de verkoper, die haar op eigen kosten terugneemt. Voor normaal gebruik van het vervangen exemplaar in de periode vóór de vervanging hoeft de koper niets te betalen; de verkoper mag dus geen gebruiksvergoeding aftrekken. Was het product al geïnstalleerd voordat duidelijk werd dat er iets mis was, dan hoort het uit- en weer inbouwen bij de verplichting: de verkoper verwijdert het gebrekkige exemplaar, installeert het herstelde of vervangende exemplaar en draagt de kosten daarvan. Dat speelt bijvoorbeeld bij ingebouwde apparatuur.

Een voorbeeld

Uw ingebouwde oven blijkt na acht maanden niet op temperatuur te komen. U meldt dat bij de winkel. Die moet de oven kosteloos herstellen of vervangen, en daarbij ook het uitbouwen en opnieuw inbouwen regelen en betalen. Reageert de winkel na uw schriftelijke aanmaning weken niet, dan mag u een reparateur inschakelen en de nota doorsturen.

In de praktijk

Schriftelijke vastlegging van melding, verzoek en aanmaning maakt het bewijs eenvoudiger, en de schriftelijke aanmaning is bij een consumentenkoop bovendien nodig voor herstel door een derde.

De melding beschrijft wat er niet werkt en sinds wanneer.
Het verzoek noemt wat de koper wil, herstel of vervanging, en een termijn.
De kosten van de nakoming kunnen volgens het tweede lid niet aan de koper in rekening worden gebracht.
Lukt herstel of vervanging niet? Dan opent artikel 7:22 BW de weg naar prijsvermindering of ontbinding.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Mag de koper altijd herstel of vervanging eisen?

Hoge Raad · 2001-01-05 · ECLI:NL:HR:2001:AA9311

Bij de oplevering en verkoop van een gebouw was gegarandeerd dat de gevelbeplating bepaalde eigenschappen zou hebben; toen de beplating door corrosie werd aangetast, verlangde de koper volledige vervanging, terwijl de verkoper wilde volstaan met herstel van de aangetaste panelen en een onderhoudsprogramma. De Hoge Raad overwoog dat het achterwege blijven van een gegarandeerde eigenschap zonder meer een tekortkoming oplevert en dat de schuldeiser dan in beginsel mag kiezen tussen nakoming en schadevergoeding, maar in die keuze niet geheel vrij is: hij is gebonden aan de eisen van redelijkheid en billijkheid, waarbij ook de gerechtvaardigde belangen van de wederpartij meewegen. Die begrenzing komt volgens de Hoge Raad bijvoorbeeld tot uiting in artikel 7:21 BW, en er is geen grond om een overeenkomstige regel niet te hanteren bij andere gevallen van aflevering van een ondeugdelijke zaak. De afweging van het hof, dat volledige vervanging toewees, was zo verweven met waarderingen van feitelijke aard dat de Hoge Raad haar niet kon toetsen; het cassatieberoep van de verkoper werd verworpen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst