Boek 7 Artikel 314 (7:314 BW)

Op verschillende plaatsen in de pachtregeling krijgt de kring rond de pachter of de verpachter een bijzondere positie: bij toetsing van overeenkomsten binnen de familie, bij voortzetting van het bedrijf en bij opvolging. Naast echtgenoten, geregistreerde partners en bloed- en aanverwanten hoort daar het pleegkind bij. Dit artikel zegt wie dat is: degene die duurzaam als eigen kind is onderhouden en opgevoed.

Feitelijke band, geen papieren band

De omschrijving kijkt naar de werkelijkheid, niet naar een juridische status. Er is geen adoptie nodig, geen voogdij en geen plaatsing via een instantie. Wat telt is dat iemand in het gezin is opgenomen en daar als eigen kind is verzorgd en opgevoed. Omgekeerd maakt een formele plaatsing van korte duur iemand nog geen pleegkind in deze zin.

De twee eisen

In de korte omschrijving zitten twee eisen die allebei moeten zijn vervuld.

• Duurzaam. Het gaat om een bestendige situatie, niet om een tijdelijke opvang van enkele maanden.

- Als eigen kind onderhouden en opgevoed. Zowel het financiële onderhoud als de opvoeding moet bij het pleeggezin hebben gelegen, op dezelfde voet als bij eigen kinderen.

Waarom dit in het pachtrecht staat

Pacht is bij uitstek familierecht in de praktijk: bedrijven gaan van generatie op generatie en de wet houdt daar rekening mee. Overeenkomsten binnen de naaste familiekring worden bijvoorbeeld niet aan alle toetsingscriteria van de grondkamer onderworpen, en bij voortzetting van het bedrijf speelt de familieband een rol. Zonder deze bepaling zou een kind dat in het gezin is opgegroeid maar niet uit dat gezin stamt, buiten die regelingen vallen, terwijl het feitelijk gewoon meedraait in het bedrijf.

Een voorbeeld: een boerenechtpaar neemt op jonge leeftijd het kind van een overleden familielid in huis en voedt het op naast de eigen kinderen. Dat kind werkt later mee op het bedrijf. Voor de pachtregeling telt het als pleegkind, ook als er nooit iets formeels is geregeld.

Hoe je het aantoont

Omdat het om een feitelijke situatie gaat, kan het nodig zijn haar te onderbouwen. Inschrijvingen op hetzelfde adres over een lange reeks jaren, schoolgegevens, verklaringen van familie en buren en stukken waaruit blijkt wie het onderhoud droeg, kunnen allemaal helpen. Hoe langer en hoe vollediger de opname in het gezin, hoe eenvoudiger dat is.

In de praktijk

Wie een pachtbedrijf binnen de familie wil overdragen, doet er goed aan vroeg na te gaan welke betrokkenen onder de wettelijke omschrijvingen vallen. Voor een pleegkind kan het verschil groot zijn: het bepaalt of hij bij de regelingen hoort die de wet aan de familiekring verbindt, of dat hij als willekeurige derde wordt behandeld.