Boek 7 Artikel 650 (7:650 BW)

Eisen aan een boetebeding in de arbeidsovereenkomst

De werkgever kan slechts boete stellen op de overtreding van de voorschriften van de arbeidsovereenkomst, indien in de arbeidsovereenkomst de voorschriften op de overtreding waarvan boete is gesteld en het bedrag van de boete zijn vermeld.
De overeenkomst waarbij boete wordt bedongen, wordt schriftelijk aangegaan.
De overeenkomst waarbij boete is bedongen, vermeldt nauwkeurig de bestemming van de boete. Zij mogen noch onmiddellijk noch middellijk strekken tot persoonlijk voordeel van de werkgever zelf of van degene aan wie de werkgever de bevoegdheid heeft verleend om aan werknemers een boete op te leggen.
Iedere boete, in een overeenkomst bedongen, is op een bepaald bedrag gesteld, uitgedrukt in het geld waarin het loon in geld is vastgesteld.
Binnen een week mag aan de werknemer geen hoger bedrag aan gezamenlijke boetes worden opgelegd dan zijn in geld vastgesteld loon voor een halve dag. Geen afzonderlijke boete mag hoger dan dit bedrag worden gesteld.
Elk beding in strijd met enige bepaling van dit artikel is nietig. Echter mag, doch alleen ten aanzien van werknemers wier in geld vastgesteld loon per uur meer bedraagt dan het voor hen geldende minimumloon bij schriftelijk aangegane overeenkomst van de bepalingen van de leden 3, 4 en 5 worden afgeweken. Is zulks geschied, dan zal de rechter steeds bevoegd zijn de boete op een kleinere som te bepalen, indien de opgelegde boete hem bovenmatig voorkomt.
Ondergaat het bedrag van het loon, genoemd in lid 6, wijziging, dan wordt de werking van bedingen waarbij van de leden 3, 4 en 5 is afgeweken, geschorst jegens de werknemer wiens in geld vastgesteld loon niet meer bedraagt dan het gewijzigde bedrag van het minimumloon.
Onder het stellen en bedingen van boete in de zin van dit artikel wordt begrepen het door de werkgever bedingen van boete als bedoeld in de artikelen 91 tot en met 94 van Boek 6.

Toelichting

Een werkgever kan een boete stellen op het overtreden van voorschriften uit de arbeidsovereenkomst, maar alleen binnen een strak keurslijf. In de arbeidsovereenkomst moet staan welke voorschriften het betreft en welk bedrag aan de overtreding is verbonden. Wie in een handboek of e-mail losse boetes aankondigt, heeft dus niets. De regeling bestaat omdat een boete rechtstreeks op het inkomen ingrijpt en er tussen werkgever en werknemer een machtsverschil bestaat.

De formele eisen

Schriftelijk. De overeenkomst waarin de boete wordt bedongen, wordt schriftelijk aangegaan.
Concreet. Zowel het voorschrift als het boetebedrag moet in de overeenkomst zijn vermeld; een open norm met een onbepaald bedrag voldoet niet.
Vast bedrag. Iedere boete is op een bepaald bedrag gesteld, uitgedrukt in het geld waarin het loon is vastgesteld.

- Bestemming vermeld. De overeenkomst noemt nauwkeurig waar het geld heen gaat, en die bestemming mag direct noch indirect strekken tot persoonlijk voordeel van de werkgever of van degene die namens hem boetes oplegt.

Het maximum

Binnen een week mogen de opgelegde boetes samen niet meer bedragen dan het in geld vastgestelde loon over een halve dag, en ook een afzonderlijke boete mag niet hoger zijn. Zo blijft de sanctie in verhouding tot het inkomen en kan een reeks overtredingen niet leiden tot een loonstrook waar niets meer van overblijft.

Wie mag afwijken, en hoe ver

Elk beding dat in strijd is met dit artikel is nietig. Voor werknemers met een uurloon boven het voor hen geldende minimumloon bestaat één opening: bij schriftelijke overeenkomst kan van de bepalingen over de bestemming, het vaste bedrag en het maximum worden afgeweken. Is dat gebeurd, dan mag de rechter een boete die hem bovenmatig voorkomt altijd matigen. Zakt het loon van die werknemer later tot op of onder het minimumloon, bijvoorbeeld doordat het minimumloon wordt verhoogd, dan wordt de werking van zo'n afwijkend beding jegens hem geschorst en gelden de gewone regels weer.

Verhouding tot de algemene regels

Een boete die de werkgever bedingt langs de algemene regeling van het boetebeding uit Boek 6 valt eveneens onder dit artikel. De werkgever kan de strenge eisen dus niet omzeilen door zijn beding anders te noemen of op de algemene regeling te baseren. Verrekening van een verschuldigde boete met het loon is bovendien aan grenzen gebonden: artikel 7:632 BW laat daarvoor per betaling hooguit een tiende van het loon toe.

In de praktijk

Een transportbedrijf zet in het personeelsreglement een boete op het te laat inleveren van rittenstaten, zonder bedrag en zonder bestemming, en houdt die in op het loon. Dat beding is nietig en de inhouding kan worden teruggevorderd. Voor werknemers is de eerste vraag altijd: staat de boete met bedrag en voorschrift in mijn schriftelijke contract, en waar gaat het geld heen? Ontbreekt een van die elementen, dan houdt de boete geen stand.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst