Boek 7 Artikel 719 (7:719 BW)

Gaat een schip verloren, dan raakt de zeevarende in één klap alles kwijt: zijn spullen, zijn werkplek en zijn inkomen. Dit artikel regelt de gevolgen daarvan. Loopt hij schade op doordat het schip vergaat of door een andere ramp aan boord, dan is de werkgever daarvoor aansprakelijk, en daarnaast bestaan er twee bijzondere uitkeringen.

Verlies van de uitrusting

Gaat de uitrusting van de zeevarende geheel of gedeeltelijk verloren door de schipbreuk of ramp, dan heeft hij aanspraak op een uitkering. De hoogte daarvan is niet in de wet vastgelegd maar wordt bij algemene maatregel van bestuur bepaald. Het gaat om de persoonlijke uitrusting die hij aan boord bij zich had en die met het schip verloren is gegaan.

Werkloosheid na de ramp

Raakt de zeevarende door de schipbreuk of ramp werkloos, dan heeft hij recht op een uitkering ter hoogte van het in geld vastgestelde deel van zijn loon, zolang de werkloosheid duurt maar ten hoogste gedurende twee maanden. Is het loon niet per tijdseenheid vastgesteld, dan wordt gerekend met het bedrag dat volgens gebruik als loon per tijdseenheid geldt. Op die uitkering wordt in mindering gebracht wat de zeevarende op grond van artikel 7:729 BW aan loon toekomt, zodat hij niet twee keer voor dezelfde periode wordt betaald.

Verliest de zeevarende bij de ramp het leven, dan komen beide uitkeringen toe aan zijn nagelaten betrekkingen, de kring van personen die de wet bij het overlijden van een werknemer aanwijst. Zo blijft de bescherming terechtkomen bij het gezin, op het moment dat die het hardst nodig is.

Voorrang bij betalingsproblemen

De vorderingen over deze twee uitkeringen zijn bevoorrecht op alle roerende en onroerende zaken van de werkgever, in dezelfde rang als het voorrecht dat volgens artikel 3:288 BW voor loonvorderingen geldt. Dat is meer dan een detail: raakt de reder na een ramp in financiële problemen, dan gaat de zeevarende bij de verdeling van de opbrengst voor op de gewone schuldeisers. Helemaal vooraan staat hij daarmee niet, want pand- en hypotheekhouders gaan boven een voorrecht en een voorrecht op een bepaald goed gaat boven dit voorrecht op het hele vermogen.

Een voorbeeld. Een schip vergaat na brand. De bemanning wordt gered, maar alle persoonlijke bezittingen zijn weg en het werk is voorbij. Iedere zeevarende heeft aanspraak op de uitkering voor de verloren uitrusting en op een uitkering wegens werkloosheid van ten hoogste twee maanden, en kan daarnaast de schade vorderen die hij door de ramp lijdt.

Kan hiervan worden afgeweken

Artikel 7:696 lid 3 BW sluit afwijking in het nadeel van de zeevarende uit. Een contractsbepaling waarin hij afziet van de uitkering voor zijn uitrusting of van de uitkering wegens werkloosheid, houdt dus geen stand. Ook een beding dat de aansprakelijkheid van de werkgever voor rampschade uitsluit, kan hem niet worden tegengeworpen.

In de praktijk

Een lijst met foto's van de eigen spullen, gemaakt voor vertrek, maakt het na een ramp eenvoudiger aan te tonen wat de zeevarende aan boord had; ook een overzicht dat zo snel mogelijk na de ramp wordt opgesteld, helpt daarbij. Voor de werkgever betekent dit artikel dat een ramp niet alleen scheepsschade oplevert maar ook directe verplichtingen tegenover de bemanning, die bovendien met voorrang worden voldaan.