Boek 7 Artikel 739 (7:739 BW)

Werk aan boord van een vissersschip heeft een eigen regeling binnen het arbeidsrecht, met bepalingen die zijn afgestemd op de manier waarop in de visserij wordt gewerkt en beloond. Dit artikel opent die regeling met drie omschrijvingen. Ze bepalen wie eronder valt en introduceren het begrip dat in de rest van de afdeling steeds terugkeert: het garantieloon.

Zeevisserij

Daarmee wordt de bedrijfsmatige uitoefening van de zeevisserij buitengaats bedoeld. Twee elementen zitten daarin. Het moet bedrijfsmatig gebeuren, zodat sportvissen en particulier vissen erbuiten vallen. En het moet buitengaats zijn, dus op zee en niet in binnenwateren. Wie op een viskotter vaart, valt eronder; wie beroepsmatig vist op een rivier of meer, niet.

De arbeidsovereenkomst in de zeevisserij

Dat is de zee-arbeidsovereenkomst die in het kader van de zeevisserij wordt aangegaan. De regeling knoopt dus aan bij het soort bedrijf waarvoor wordt gevaren, niet bij de functie van de betrokkene. Ook de kok of de machinist aan boord van een vissersschip valt eronder, ook al vangt hij zelf geen vis.

Het garantieloon

Dit is het begrip waar de rest van de afdeling om draait. In de visserij is het gebruikelijk dat het loon geheel of gedeeltelijk bestaat uit een aandeel in de vangst of in de opbrengst daarvan. Dat betekent dat een tegenvallende reis rechtstreeks doorwerkt in het inkomen van de bemanning. Het garantieloon is het naar tijdruimte vastgestelde loon dat de werkgever in plaats daarvan moet betalen wanneer dat deelloon lager uitvalt. Het werkt dus als een bodem: het aandeel in de vangst mag meer opleveren, maar niet minder dan het afgesproken vaste bedrag.

Een voorbeeld: een bemanningslid heeft recht op een percentage van de besomming van elke reis. Na een reis met slecht weer en weinig vangst zou dat percentage nauwelijks iets opleveren. Het garantieloon zorgt ervoor dat hij over die periode toch het overeengekomen vaste bedrag krijgt.

Waarom definities er hier toe doen

Deze afdeling wijkt op onderdelen af van de gewone regels voor de arbeidsovereenkomst en van de regeling voor de zee-arbeidsovereenkomst. Zulke afwijkingen mogen niet verder reiken dan bedoeld, en daarom staat vooraan precies afgebakend waarover het gaat. Valt het werk niet onder deze omschrijvingen, dan gelden gewoon de algemene regels.

In de praktijk

Voor de opvarende: kijk eerst of aan beide kenmerken van zeevisserij is voldaan, want dat bepaalt welk regime op zijn contract van toepassing is. Voor de werkgever: het begrip garantieloon is geen vrijblijvende term maar een verplicht onderdeel van de afspraak zodra er met deelloon wordt gewerkt. De verplichting om het overeen te komen staat in artikel 7:741 BW, en artikel 7:742 BW schrijft voor dat het in de arbeidsovereenkomst wordt vermeld.