Boek 8 Artikel 500 (8:500 BW)

De afdeling over personenvervoer over zee leunt sterk op internationale regels. Om die te kunnen toepassen, begint de wet met een lijst begripsomschrijvingen. Zij bepalen wie reiziger is, wat als bagage geldt, wie als vervoerder wordt aangemerkt en welke internationale regelingen worden bedoeld.

De internationale bronnen

Vier regelingen worden bij name genoemd en van een eigen aanduiding voorzien: het Verdrag van Athene over het vervoer van passagiers en hun bagage over zee, zoals gewijzigd door het protocol van 2002; dat protocol zelf, waarnaar de aansprakelijkheidsregeling verwijst voor de bijzondere procedure waarmee de bedragen worden gewijzigd; de Europese verordening over de aansprakelijkheid van vervoerders van passagiers over zee bij ongevallen; en de richtsnoeren van de Internationale Maritieme Organisatie voor de uitvoering van dat verdrag. De wet werkt daarmee als schakel tussen het Nederlandse recht en die regelingen.

De overeenkomst en de partijen

De overeenkomst van personenvervoer is die waarbij de vervoerder zich verbindt om aan boord van een schip een of meer reizigers, en eventueel hun bagage, over zee te vervoeren; dat kan ook de vorm van een tijd- of reisbevrachting hebben. De overeenkomst van personenvervoer die artikel 8:100 BW omschrijft, het openbaar vervoer, geldt uitdrukkelijk niet als overeenkomst in de zin van deze afdeling en valt er dus buiten. Voor gemengde trajecten geldt dat de reis over zee en binnenwateren met hetzelfde schip als zeevervoer telt. Verder onderscheidt de wet de vervoerder van de feitelijke vervoerder. Vervoerder is degene door of namens wie de overeenkomst is aangegaan, ongeacht of hij het vervoer zelf uitvoert of daarvoor een ander inschakelt; feitelijke vervoerder is de eigenaar, bevrachter of exploitant die het vervoer werkelijk verricht.

Reiziger, schip en bagage

Reiziger is niet alleen wie een vervoerovereenkomst heeft. Ook wie met toestemming van de vervoerder een voertuig of een levend dier begeleidt waarvoor een goederenvervoerovereenkomst is gesloten, telt mee. Onder schip wordt een zeegaand schip verstaan, met uitzondering van luchtkussenvaartuigen. Bagage is elk voorwerp of voertuig dat op grond van de vervoerovereenkomst wordt vervoerd; goederen of voertuigen onder een overeenkomst die vooral goederenvervoer betreft, en levende dieren, vallen erbuiten.

Hutbagage en vertraagde bagage

Hutbagage is de bagage in de kajuit van de reiziger of die hij bij zich, onder zijn hoede of onder zijn toezicht heeft. Op twee plaatsen na omvat zij ook wat de reiziger in of op zijn voertuig heeft. Verder rekent de wet onder verlies of schade aan bagage ook de schade doordat de bagage niet binnen een redelijke tijd na aankomst van het schip is afgeleverd. Vertraging door arbeidsconflicten valt daar uitdrukkelijk buiten.

In de praktijk

Voor een passagier die met de veerboot of een cruiseschip reist, bepalen deze definities veel: of zijn koffer als hutbagage geldt, of zijn auto als bagage telt, en wie hij kan aanspreken als het schip door een ander bedrijf wordt gevaren dan waarbij hij boekte. Wie schade heeft, doet er goed aan eerst vast te stellen in welke categorie zijn geval valt; de aansprakelijkheidsregels en de bedragen verschillen daar sterk mee.