Artikel 1015 Rechtsvordering (1015 Rv)

Wie al een procedure voert over schade die ook onder een collectieve regeling valt, merkt het meteen als die regeling ter verbindendverklaring wordt voorgelegd: zijn zaak komt van rechtswege stil te liggen. Er is geen incident voor nodig en niemand hoeft erom te vragen. De schorsing werkt zelfs als de zitting al is geweest en de dag van de uitspraak al is bepaald.

Waarom de zaak stilvalt

De gedachte is dat er niet twee keer over dezelfde schade wordt beslist. Zolang niet vaststaat of de collectieve regeling verbindend wordt, is onduidelijk of de individuele vordering nog nodig is. Dubbel procederen kost geld en kan tot tegenstrijdige uitkomsten leiden. Daarom drukt de indiening van het verzoek de pauzeknop in voor geschillen die de overeenkomst wil beëindigen.

De schorsing treft alleen dat deel van de zaak. Vordert iemand in dezelfde procedure ook iets wat buiten de regeling valt, dan kan het geding daarvoor gewoon worden hervat.

Wanneer de zaak weer doorgaat

• Buiten de regeling vallende punten. Voor wat de overeenkomst niet beoogt af te wikkelen, gaat de procedure verder.
• Wie zich onttrekt. Heeft een gerechtigde binnen de daarvoor geldende termijn laten weten niet gebonden te willen zijn, dan herleeft zijn eigen zaak zodra die termijn is verstreken.
• Geen toewijzing. Staat onherroepelijk vast dat het verzoek niet wordt toegewezen, of wordt de overeenkomst opgezegd, dan vervalt de reden voor het uitstel.
• Te lang wachten. Duurt de behandeling van het verzoek onaanvaardbaar lang en is er geen zicht op verbetering, dan kan de zaak worden hervat in het belang van de gerechtigde.
• Met instemming. Zijn de partijen in de geschorste procedure het erover eens dat er verder wordt geprocedeerd, dan kan dat.

Hervatting verloopt langs de gewone weg van artikel 227 Rv, eerste lid. Gebeurt er niets en is de termijn om zich aan de regeling te onttrekken verstreken, dan kan de meest gerede partij vragen de zaak van de rol af te voeren: de procedure verdwijnt dan uit de agenda van het gerecht.

Een voorbeeld

Een belegger procedeert tegen een bank over een product dat verlies opleverde. Terwijl de zaak op een uitspraak wacht, dienen de bank en een belangenorganisatie een collectieve regeling ter verbindendverklaring in. De uitspraak blijft uit en de zaak ligt stil. Neemt de belegger genoegen met de regeling, dan wordt zijn zaak uiteindelijk van de rol gehaald. Laat hij tijdig weten dat hij niet gebonden wil zijn, dan pakt hij zijn eigen procedure weer op.

In de praktijk

Voor wie al procedeert is de kernvraag dus niet of hij de schorsing kan tegenhouden, maar of hij zich aan de collectieve regeling wil binden. Die keuze en de bijbehorende termijn bepalen of zijn eigen zaak herleeft. Houd daarbij in de gaten dat van de gewone regeling over schorsing en hervatting hier maar een deel meeloopt: het laatste lid verklaart alleen enkele onderdelen van de artikelen 225 en 227 Rv van toepassing.