Wat speelt er?
Om gelijke gevallen gelijk te behandelen en willekeur te voorkomen, publiceren bestuursorganen vaak beleidsregels: vastgelegde regels over hoe zij hun bevoegdheid uitoefenen, bijvoorbeeld hoe een subsidie wordt verdeeld of wanneer wordt gehandhaafd. Zulke beleidsregels binden het bestuursorgaan: het handelt in beginsel overeenkomstig zijn eigen beleid.
Afwijken mag alleen als het volgen van de beleidsregel voor een belanghebbende gevolgen zou hebben die onevenredig zijn in verhouding tot het doel — de zogenoemde inherente afwijkingsbevoegdheid. Dat betekent dat het bestuursorgaan niet star aan de regel hoeft vast te houden als jouw situatie bijzonder is, maar het moet zo’n afwijking dan wel motiveren.
Voor jou als burger zijn beleidsregels handig: je kunt van tevoren inschatten wat je van de overheid mag verwachten, en je kunt je erop beroepen. Wijkt het bestuursorgaan in jouw nadeel van zijn eigen beleid af zonder goede reden, dan is dat een aanknopingspunt voor bezwaar. Wijkt het in jouw voordeel af, dan kan een ander zich soms op het gelijkheidsbeginsel beroepen.