Wat speelt er?
In civiele zaken wordt de partij die ongelijk krijgt in de regel veroordeeld in de proceskosten van de wederpartij. Die vergoeding dekt lang niet altijd de werkelijke advocaatkosten: bij veel zaken werkt de rechter met vaste tarieven (het liquidatietarief), zodat de veroordeling vaak lager uitvalt dan wat je werkelijk aan je advocaat betaalt.
Er zijn uitzonderingen. In sommige zaken, zoals bij intellectuele eigendom, kan een volledige proceskostenveroordeling volgen. En bij nodeloos gemaakte kosten of onnodig procederen kan de rechter de verdeling aanpassen.
Van een eiser die geen woonplaats of vestiging in Nederland heeft, kan de wederpartij vragen dat hij zekerheid stelt voor de proceskosten. Zo wordt voorkomen dat een winnende gedaagde met een oninbare kostenveroordeling blijft zitten. Op die zekerheidsplicht bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld op grond van verdragen.
Het kostenrisico hoort bij de afweging om te procederen. Een realistische inschatting van proceskansen en van wat je terugkrijgt of moet betalen, is onderdeel van goed procesadvies.