Wat speelt er?
Welke stoffen onder de Opiumwet vallen, staat in twee bij de wet horende lijsten. Lijst I bevat de middelen met een onaanvaardbaar risico voor de gezondheid – de harddrugs – en lijst II de softdrugs. Het verbod van artikel 2 Opiumwet geldt voor lijst I, dat van artikel 3 Opiumwet voor lijst II. De lijsten kunnen bij algemene maatregel van bestuur worden aangepast wanneer nieuwe stoffen opduiken of internationale verdragen daartoe verplichten (artikel 3a Opiumwet).
De indeling is bepalend voor de straf. Overtredingen rond lijst I (artikel 10 Opiumwet) worden zwaarder bestraft dan die rond lijst II (artikel 11 Opiumwet). Naast de klassieke lijsten kent de wet sinds kort ook een systeem van stofgroepen (lijst IA), waarmee hele families van nieuwe psychoactieve stoffen in één keer verboden kunnen worden zonder dat elke variant apart hoeft te worden benoemd.