Wat speelt er?
Wil je geld innen bij iemand die niet betaalt, dan is diens bankrekening vaak het meest voor de hand liggende doel. Juridisch is bankbeslag een vorm van derdenbeslag: je legt geen beslag bij de schuldenaar, maar onder een derde die iets van hem onder zich heeft. Bij een bankrekening is die derde de bank, want die houdt het geld van de rekeninghouder.
De deurwaarder betekent het beslag aan de bank. Vanaf dat moment wordt het saldo bevroren en is de rekening in feite geblokkeerd door het beslag, tot maximaal het bedrag van de vordering plus kosten. Er geldt een momentopname: het beslag treft het tegoed dat er op het moment van beslaglegging staat. Bedragen die daarna binnenkomen, vallen er in beginsel niet onder; daarvoor zou je opnieuw beslag moeten leggen.
De bank moet vervolgens een verklaring afleggen over wat zij onder zich heeft: welk saldo er stond en of er ruimte is om aan de schuldeiser af te dragen. Die verklaring komt niet direct, want banken hebben daar in de praktijk enige tijd voor. Pas daarna wordt duidelijk of en hoeveel er via het beslag kan worden geïnd.
Voor een particulier geldt bescherming via de beslagvrije voet. Staat er loon, uitkering of ander beschermd inkomen op de rekening, dan mag niet het hele saldo worden getroffen; een deel moet beschikbaar blijven om van te leven. Bij beslag op een spaarrekening speelt dat net zo goed. Voor zakelijke rekeningen geldt die bescherming niet, waardoor bankbeslag bij bedrijven vaak harder aankomt.
Bankbeslag kan conservatoir (vooraf, met verlof van de rechter) of executoriaal (met een vonnis) worden gelegd. Het is een effectief drukmiddel, maar niet altijd raak: staat de rekening leeg of net rood, dan komt er geen geld vast te zitten door het beslag en levert het niets op. Vaak wordt het gecombineerd met beslag op andere zaken, zoals loon of bezittingen, om de kans op verhaal te vergroten.