Wat speelt er?
Sinds de Omgevingswet is de omgevingsvergunning dé centrale toestemming voor activiteiten in de fysieke leefomgeving: bouwen en verbouwen, een uitrit aanleggen, een monument wijzigen, kappen of een bedrijf met milieugevolgen starten. De wet werkt met een verbod, tenzij je een vergunning hebt: bepaalde activiteiten mag je niet zonder toestemming uitvoeren. Je vraagt de vergunning meestal aan bij de gemeente, via het Omgevingsloket.
Of je een vergunning nodig hebt en of die wordt verleend, hangt af van het omgevingsplan en de landelijke regels. De gemeente toetst je aanvraag aan die regels en aan een goede omgevingskwaliteit. Er zijn twee procedures: de reguliere (meestal acht weken, met een korte verlengmogelijkheid) en de uitgebreide voorbereidingsprocedure voor complexere gevallen, waarbij eerst een ontwerpbesluit ter inzage gaat.
Begin je zonder de vereiste vergunning, dan riskeer je handhaving, zoals een last onder dwangsom of het terugdraaien van het bouwwerk. Vraag daarom vooraf na (of laat checken) of je activiteit vergunningplichtig, meldingsplichtig of vergunningvrij is. Buren en andere belanghebbenden kunnen tegen een verleende vergunning bezwaar of beroep instellen.