Boek 1 Artikel 253y (1:253y BW)

Deze bepaling wijst het moment aan waarop het gezamenlijk gezag van een ouder en een niet-ouder ophoudt. Dat gezag kan van rechtswege zijn ontstaan of door de rechtbank zijn toegekend. Het eindigt op de dag waarop de beschikking onherroepelijk wordt waarin de ouders samen met het gezag worden belast of waarin het gezamenlijk gezag van de ouder en de ander wordt beëindigd.

De hoofdregel

Zolang tegen die beschikking nog hoger beroep of cassatie openstaat, of zolang zo'n rechtsmiddel loopt, blijft het gezamenlijk gezag bestaan. Dat betekent dat de ander in die periode gewoon mee blijft beslissen en het kind kan vertegenwoordigen. Pas als de beslissing in kracht van gewijsde gaat, verandert de situatie.

Uitvoerbaar bij voorraad

Heeft de rechter de beschikking uitvoerbaar bij voorraad verklaard, dan eindigt het gezamenlijk gezag de dag nadat de beschikking is verstrekt of verzonden. De rechter kiest daarvoor wanneer hij vindt dat de wijziging niet kan wachten. Een ingesteld hoger beroep houdt het einde dan niet tegen.

Twee manieren waarop het eindigt

Er zijn twee situaties. In de eerste krijgen de ouders samen het gezag; het gezag van de ander maakt dan plaats voor het gezamenlijk gezag van de beide juridische ouders. In de tweede wordt het gezamenlijk gezag van de ouder en de ander beëindigd, waarna in het gezag wordt voorzien op de manier die de rechtbank bepaalt. In beide gevallen is dit artikel alleen bepalend voor het moment, niet voor de inhoud van de beslissing.

Wat er blijft

Het einde van het gezag betekent niet dat alle verplichtingen van de ander vervallen. De onderhoudsplicht van artikel 1:253w BW loopt na het einde van het gezamenlijk gezag nog een tijd door, in beginsel even lang als het gezag heeft geduurd en uiterlijk tot het kind eenentwintig jaar wordt.

Een voorbeeld. Een moeder en haar ex-partner hebben samen het gezag over haar dochter. De rechtbank beëindigt dat gezag en verklaart de beschikking uitvoerbaar bij voorraad. De dag nadat de beschikking is verzonden, is de ex-partner geen gezagdrager meer en kan hij geen toestemming meer geven voor bijvoorbeeld een medische behandeling.

In de praktijk

Vraag na een uitspraak precies na vanaf welke dag de nieuwe situatie geldt en of de rechter de beslissing uitvoerbaar bij voorraad heeft verklaard. Het gezag eindigt op het moment dat dit artikel aanwijst; de aantekening in het openbare gezagsregister verloopt langs de weg die daarvoor is voorgeschreven en is geen voorwaarde voor dat einde. Houd wel een afschrift van de beschikking bij de hand, omdat school en zorgverleners willen kunnen zien wie er over het kind beslist. Maak in de tussenliggende periode geen afspraken die op het nieuwe gezag vooruitlopen; tot de einddatum blijft het bestaande gezag gelden.