Boek 1 Artikel 265a (1:265a BW)

Een kind dat onder toezicht staat mag niet zomaar ergens anders gaan wonen omdat de jeugdbescherming dat beter vindt. Dit artikel legt daar een harde eis op: plaatsing van een minderjarige dag en nacht buiten het gezin kan alleen met een machtiging tot uithuisplaatsing. Zonder die machtiging is er geen bevoegdheid, hoe verstandig de plaatsing ook lijkt.

Wat dag en nacht buiten het gezin betekent

Het gaat om verblijf waarbij het kind ook 's nachts niet meer thuis is: een pleeggezin, een gezinshuis, een leefgroep of een andere instelling. Dagbehandeling, dagopvang of een naschools programma valt er niet onder, want daarbij komt het kind aan het eind van de dag gewoon thuis. Ook een logeerweekend dat ouders zelf afspreken is geen uithuisplaatsing.

Waarom de wet dit zo streng regelt

Een uithuisplaatsing is de zwaarste ingreep die binnen een ondertoezichtstelling mogelijk is. Zij raakt het gezinsleven van ouders en kind rechtstreeks, en juist daarom mag niet de uitvoerende instantie maar de rechter erover gaan. De eis van een machtiging betekent drie dingen:

• Er is een rechterlijke toets. Een gecertificeerde instelling kan een plaatsing wel voorbereiden, maar niet zelf legitimeren.
• De reikwijdte staat vast. De machtiging bepaalt waarvoor zij is verleend en hoe lang zij geldt.

- Er is een ingang bij de rechter. De ouder met gezag, het kind van twaalf jaar of ouder en degene die het kind als behorend tot zijn gezin verzorgt en opvoedt kunnen zich tot de kinderrechter wenden over de plaatsing en over de vraag of zij nog nodig is.

Wie beslist

De kinderrechter verleent de machtiging; de gecertificeerde instelling die de ondertoezichtstelling uitvoert, gebruikt haar. Voor bepaalde vormen van opneming en verblijf schrijft de Jeugdwet een eigen machtiging voor; die machtiging geldt voor de toepassing van dit artikel als de machtiging tot uithuisplaatsing. Het onderscheid is belangrijk: welke machtiging er ligt, bepaalt waar het kind mag verblijven.

Een voorbeeld

Een gezinsvoogd vindt dat een tienjarige beter tijdelijk bij een pleeggezin kan wonen en vraagt de ouders daarmee in te stemmen. Stemmen de ouders in en gaat het om vrijwillige hulp, dan is er geen ondertoezichtstelling in het spel. Loopt er wél een ondertoezichtstelling en wil de instelling het kind op eigen gezag verplaatsen, dan mag dat niet: eerst moet de kinderrechter een machtiging geven.

In de praktijk

Krijgt u te horen dat uw kind uit huis wordt geplaatst, vraag dan altijd naar de beschikking van de kinderrechter en lees waarvoor en voor welke periode de machtiging geldt. U mag zich in de procedure laten bijstaan door een advocaat en u mag uw eigen voorstel voor een oplossing binnen de familie inbrengen. Ook als de machtiging er ligt, houdt u het recht om later om beëindiging of bekorting te vragen.