← Terug 1:265a · Uithuisplaatsing alleen met een machtiging Verder 1:265c · Duur, verlenging en verval van de machtiging →

Boek 1 Artikel 265b (1:265b BW)

Verlening van de machtiging tot uithuisplaatsing

Wettekst

  1. Indien dit noodzakelijk is in het belang van de verzorging en opvoeding van de minderjarige of tot onderzoek van diens geestelijke of lichamelijke gesteldheid, kan de kinderrechter de gecertificeerde instelling, bedoeld in artikel 1.1 van de Jeugdwet, die belast is met de uitvoering van de ondertoezichtstelling op haar verzoek machtigen de minderjarige gedurende dag en nacht uit huis te plaatsen.
  2. De machtiging kan eveneens worden verleend op verzoek van de raad voor de kinderbescherming of op verzoek van het openbaar ministerie.
  3. Voor opneming en verblijf als bedoeld in artikel 6.1.2, eerste lid, of 6.1.3, eerste lid, van de Jeugdwet is geen machtiging als bedoeld in het eerste lid vereist, doch een machtiging als bedoeld in genoemde artikelleden. Deze machtiging geldt voor de toepassing van artikel 265a als een machtiging als bedoeld in het eerste lid.

Toelichting

Dit artikel bevat de kern van de uithuisplaatsing: wanneer de kinderrechter een machtiging mag geven, aan wie, en wie erom kan vragen. De machtiging kan worden verleend als dat noodzakelijk is in het belang van de verzorging en opvoeding van de minderjarige, of om zijn geestelijke of lichamelijke gesteldheid te laten onderzoeken.

De twee gronden

De wet noemt twee zelfstandige gronden. De eerste is de opvoedingsgrond: thuis kan het kind niet krijgen wat het nodig heeft en dat is niet op te lossen met hulp in de thuissituatie. De tweede is de onderzoeksgrond: er moet duidelijkheid komen over de geestelijke of lichamelijke toestand van het kind en dat onderzoek kan niet anders plaatsvinden. In beide gevallen geldt dat noodzaak vereist is; wenselijkheid of gemak is niet genoeg.

Wie kan het verzoeken

De machtiging wordt gegeven aan de gecertificeerde instelling uit de Jeugdwet die de ondertoezichtstelling uitvoert. Verzoeken kan:

  • de gecertificeerde instelling zelf, die de machtiging ook gaat gebruiken;
  • de raad voor de kinderbescherming, bijvoorbeeld als hij tegelijk om een ondertoezichtstelling vraagt;

- het openbaar ministerie, dat een zelfstandige bevoegdheid heeft om zo'n verzoek in te dienen.

Verhouding tot de Jeugdwet

Voor bepaalde vormen van opneming en verblijf kent de Jeugdwet een eigen machtiging met eigen waarborgen. Voor die vormen is de machtiging uit dit artikel niet nodig; de machtiging op grond van de Jeugdwet neemt haar plaats in en geldt als de vereiste machtiging. Vraag dus altijd op welke grondslag een plaatsing berust, want daarvan hangt af welke regels over duur, verlenging en rechtsbescherming gelden.

Een voorbeeld

Een gezin staat al een halfjaar onder toezicht. De hulp thuis loopt vast en een jongen van negen wordt structureel verwaarloosd. De instelling verzoekt de kinderrechter om een machtiging om hem in een pleeggezin te plaatsen. De rechter beoordeelt of dat op dit moment noodzakelijk is en of de ondertoezichtstelling met hulp in de thuissituatie werkelijk onvoldoende is gebleken.

In de praktijk

U wordt als ouder opgeroepen voor de zitting en u mag daar uw kant van het verhaal vertellen; een kind van twaalf jaar of ouder wordt zelf gehoord. Laat u bijstaan door een advocaat en breng op tijd naar voren welke hulp thuis nog niet is geprobeerd, want juist dat weegt de rechter mee bij de vraag of uithuisplaatsing noodzakelijk is.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Plaatsing in een pleeggezin zonder positieve screening

    Hoge Raad · 2025-12-19 · ECLI:NL:HR:2025:1948

    Prejudiciele vragen over de plaatsing van een kind in een (netwerk)pleeggezin dat niet is gescreend, waarvan de screening geen positieve uitkomst had, of waarvoor de pleegzorgaanbieder wegens veiligheidsrisico's geen verantwoordelijkheid meer wil dragen. De Hoge Raad oordeelde dat die omstandigheden op zichzelf niet in de weg staan aan de plaatsing of de voortzetting daarvan, al leggen de uitkomst van de screening en de zorgen over de veiligheid veel gewicht in de schaal. Vindt de gecertificeerde instelling de situatie in het pleeggezin onvoldoende veilig, dan moet zij met het oog op het recht van het kind op veiligheid en bescherming van de plaatsing afzien.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 1:265a · Uithuisplaatsing alleen met een machtiging Verder 1:265c · Duur, verlenging en verval van de machtiging →