Boek 1 Artikel 419 (1:419 BW)

Dit artikel hoort bij de regeling over de nalatenschap van een vermiste. Het schrijft voor dat drie stukken worden neergelegd ter griffie van de rechtbank, in origineel of in authentiek afschrift.

Welke stukken

• De akte van zekerheidstelling. Daaruit blijkt welke zekerheid is gesteld voor wat straks eventueel moet worden afgedragen.
• De boedelbeschrijving. Het overzicht van de goederen die de erfgenamen in bezit hebben genomen, met de waarden op dat moment.

- De akte van verdeling. Daaruit blijkt wie wat heeft gekregen en wat aan legatarissen en andere gerechtigden is uitgekeerd.

Origineel of authentiek afschrift

Het artikel stelt een eis aan de vorm van wat wordt neergelegd: het origineel van het stuk of een authentiek afschrift ervan. Een gewone kopie of een scan voldoet daar niet aan. Wie het stuk opmaakt, regelt dit artikel niet; het schrijft alleen voor in welke vorm de drie stukken bij de griffie terecht moeten komen.

Wat er gebeurt als het niet gebeurt

Aan het niet nakomen van de neerleggingsplicht zit een gevolg vast. Blijkt aan de kantonrechter dat een erfgenaam of legataris deze en de andere verplichtingen niet nakomt, dan kan hij op grond van artikel 1:420 BW een bewindvoerder benoemen over de goederen die uit de nalatenschap aan die persoon zijn toegekomen. Het beheer wordt dan uit handen genomen totdat de kantonrechter vaststelt dat de verplichtingen alsnog zijn nagekomen.

Een voorbeeld. Na de vaststelling van de vermissing van hun broer verdelen drie zussen zijn nalatenschap bij de notaris. De notaris maakt de verdelingsakte op en zorgt ervoor dat een authentiek afschrift daarvan, samen met de boedelbeschrijving en het stuk waaruit de gestelde zekerheid blijkt, bij de griffie van de rechtbank terechtkomt. Keert hun broer twee jaar later terug, dan ligt er een compleet dossier waaruit blijkt wat er was en wie wat kreeg.

In de praktijk

Een bewijs van neerlegging maakt het later eenvoudig aan te tonen dat aan de verplichting is voldaan; een notaris die de neerlegging verzorgt, kan dat verstrekken. Een eigen set stukken is daarnaast handig bij een latere afrekening. De verplichtingen uit deze regeling duren niet onbeperkt: artikel 1:418 BW bepaalt dat zij uiterlijk vijf jaar na het opmaken van de akte van overlijden vervallen, of eerder als de kantonrechter dat bepaalt.