Boek 10 Artikel 118 (10:118 BW)

Het recht van het land van oprichting beheerst de rechtspersoon

Een corporatie die ingevolge de oprichtingsovereenkomst of akte van oprichting haar zetel of, bij gebreke daarvan, haar centrum van optreden naar buiten ten tijde van de oprichting, heeft op het grondgebied van de staat naar welks recht zij is opgericht, wordt beheerst door het recht van die staat.

Toelichting

Een vennootschap kan naar het recht van het ene land zijn opgericht en haar activiteiten in een ander land ontplooien. Welk recht bepaalt dan hoe zij in elkaar zit en wie haar mag binden? Artikel 10:118 BW kiest voor het recht van het land van oprichting. Dat is de kern van wat het incorporatiestelsel wordt genoemd, en het is de hoofdregel van deze titel.

De regel en haar voorwaarde

De corporatie wordt beheerst door het recht van de staat naar wiens recht zij is opgericht, mits zij volgens de oprichtingsovereenkomst of de akte van oprichting haar zetel in die staat had. Ontbreekt een aangewezen zetel, dan wordt gekeken naar het centrum van haar optreden naar buiten op het moment van oprichting. Er moet dus een verband zijn tussen het gekozen recht en de plaats waar de corporatie volgens haar eigen stukken thuishoort.

Beslissend is het recht waarnaar de corporatie is opgericht.
De zetel volgens de oprichtingsstukken moet in datzelfde land liggen.

- Ontbreekt zo'n zetel, dan telt het centrum van optreden bij de oprichting.

Waarom dit stelsel praktisch is

Voor het handelsverkeer is voorspelbaarheid veel waard. Wie zaken doet met een buitenlandse vennootschap kan aan de hand van de oprichtingsstukken en het register van dat land vaststellen welk recht haar beheerst, ook als zij hier een kantoor heeft en hier haar omzet haalt. De regel voorkomt dat het toepasselijke recht meebeweegt met verhuizingen van het feitelijke bestuur, iets wat voor schuldeisers moeilijk te volgen zou zijn.

Een voorbeeld met twee landen

Een onderneming wordt opgericht naar het recht van Luxemburg en heeft daar volgens haar statuten haar zetel, terwijl haar hele bedrijfsvoering vanuit Rotterdam plaatsvindt. Voor de vraag of zij rechtspersoonlijkheid bezit, hoe haar bestuur is ingericht en wie haar mag vertegenwoordigen, geldt dan het Luxemburgse recht. Dat neemt niet weg dat Nederlandse regels van andere aard, bijvoorbeeld over belastingen of over haar optreden hier, gewoon kunnen gelden.

In de praktijk

Controleer bij een buitenlandse wederpartij altijd naar welk recht zij is opgericht en waar haar statutaire zetel ligt. Die twee gegevens bepalen welk recht bijvoorbeeld over vertegenwoordigingsbevoegdheid gaat. Het volgende artikel werkt uit welke onderwerpen door dat recht worden beheerst, en verderop in deze titel staan uitzonderingen voor bijzondere situaties, zoals aansprakelijkheid bij een faillissement in Nederland.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Welk recht bepaalt of een rechtspersoon nog bestaat?

Hoge Raad · 2015-11-13 · ECLI:NL:HR:2015:3299

In deze zaak waren beslagen goederen overgedragen, waarna de beslagen rechtspersoon ophield te bestaan. De Hoge Raad overwoog dat een overdracht in weerwil van een beslag alleen tot gevolg heeft dat de beslaglegger die overdracht mag negeren omdat zij jegens hem niet kan worden ingeroepen, zodat hij nog steeds verhaal kan nemen op de goederen waarop het beslag rust; hij noemde daarbij onder meer artikel 453a Rv. Daarvoor moet de beslaglegger het beslag wel vervolgen, wat bij een conservatoir beslag betekent dat hij tijdig een eis in de hoofdzaak instelt en die wordt toegewezen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst