Het op een corporatie toepasselijke recht beheerst naast de oprichting in het bijzonder de volgende onderwerpen: a. het bezit van rechtspersoonlijkheid, of van de bevoegdheid drager te zijn van rechten en verplichtingen, rechtshandelingen te verrichten en in rechte op te treden; b. het inwendig bestel van de corporatie en alle daarmee verband houdende onderwerpen; c. de bevoegdheid van organen en functionarissen van de corporatie om haar te vertegenwoordigen; d. de aansprakelijkheid van bestuurders, commissarissen en andere functionarissen als zodanig jegens de corporatie; e. de vraag wie naast de corporatie, voor de handelingen waardoor de corporatie wordt verbonden, aansprakelijk is uit hoofde van een bepaalde hoedanigheid zoals die van oprichter, vennoot, aandeelhouder, lid, bestuurder, commissaris of andere functionaris van de corporatie; f. de beëindiging van het bestaan van de corporatie.
Artikel 10:119 BW: Welke onderwerpen het recht van de rechtspersoon beheerst
Welke onderwerpen het recht van de rechtspersoon beheerst
Wettekst
Toelichting
Als eenmaal vaststaat welk recht een corporatie beheerst, komt de vervolgvraag: waar gaat dat recht precies over? Artikel 10:119 BW geeft daarvoor een opsomming. Zij is niet uitputtend bedoeld, maar zij noemt de onderwerpen die in de praktijk het vaakst tot discussie leiden, en zij trekt daarmee een duidelijke grens rond het terrein van het vennootschapsrecht.
Wat eronder valt
Het aangewezen recht gaat niet alleen over de oprichting. Het bepaalt ook of de corporatie rechtspersoonlijkheid heeft, of zij drager kan zijn van rechten en plichten, rechtshandelingen kan verrichten en in rechte kan optreden. Verder gaat het over haar interne inrichting en alles wat daarmee samenhangt, over de bevoegdheid van organen en functionarissen om haar te vertegenwoordigen, en over het einde van haar bestaan.
- Rechtspersoonlijkheid en de bevoegdheid om zelfstandig op te treden.
- Het inwendige bestel van de corporatie en wat daarmee samenhangt.
- De bevoegdheid van organen en functionarissen om haar te binden.
- Het einde van het bestaan van de corporatie.
Aansprakelijkheid van betrokkenen
Twee punten uit de opsomming verdienen aparte aandacht. Het aangewezen recht bepaalt de aansprakelijkheid van bestuurders, commissarissen en andere functionarissen tegenover de corporatie zelf. En het bepaalt wie er naast de corporatie aansprakelijk is voor handelingen waardoor zij wordt gebonden, op grond van een bepaalde hoedanigheid: als oprichter, vennoot, aandeelhouder, lid, bestuurder, commissaris of functionaris. Wie zich afvraagt of hij achter de rechtspersoon kan komen, moet dus eerst weten welk recht haar beheerst.
Een voorbeeld met twee landen
Een naar Duits recht opgerichte vennootschap sluit in Nederland een overeenkomst die door haar bestuurder is ondertekend. Of hij de vennootschap in die hoedanigheid kon binden, beoordeelt u naar Duits recht, want het gaat om de bevoegdheid van een orgaan van de vennootschap. Tekent een gewone medewerker op grond van een volmacht, dan is dat geen vraag van het vennootschapsstatuut maar van de regels over vertegenwoordiging verderop in dit boek. Of de overeenkomst zelf geldig is en wat zij inhoudt, wordt beantwoord door het recht dat op die overeenkomst van toepassing is.
In de praktijk
De grens van deze opsomming is even belangrijk als de inhoud. Onderwerpen die niet het vennootschappelijke karakter betreffen, zoals de inhoud van een contract of een onrechtmatige daad, volgen hun eigen regels. Wilt u weten of een bestuurder van een buitenlandse vennootschap persoonlijk kan worden aangesproken, begin dan bij het recht waarnaar zij is opgericht, en let daarnaast op de bijzondere regeling die deze titel geeft voor een faillissement in Nederland.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Welk recht beheerst de aansprakelijkheid van de bestuurder?
Een curator wilde de bestuurder van twee Zwitserse vennootschappen laten opdraaien voor het tekort in het faillissement van een Nederlandse BV die door die Zwitserse vennootschappen was bestuurd. De rechtbank legde de Hoge Raad de vraag voor of de doorschuifregel van art. 2:11 BW ook in zo'n geval werkt. De Hoge Raad ziet van beantwoording af omdat de vraag al beslist was, maar overweegt daarbij dat naar Nederlands internationaal privaatrecht het op de corporatie toepasselijke recht bepaalt wie uit hoofde van een hoedanigheid als die van bestuurder naast de corporatie aansprakelijk is. Daaruit volgt dat een bestuurder alleen op grond van art. 2:11 BW aansprakelijk kan worden gehouden als de door hem bestuurde, aansprakelijke rechtspersoon-bestuurder zelf een Nederlandse rechtspersoon is.
-
Welk recht bepaalt of een rechtspersoon nog bestaat?
In deze zaak waren beslagen goederen overgedragen, waarna de beslagen rechtspersoon ophield te bestaan. De Hoge Raad overwoog dat een overdracht in weerwil van een beslag alleen tot gevolg heeft dat de beslaglegger die overdracht mag negeren omdat zij jegens hem niet kan worden ingeroepen, zodat hij nog steeds verhaal kan nemen op de goederen waarop het beslag rust; hij noemde daarbij onder meer artikel 453a Rv. Daarvoor moet de beslaglegger het beslag wel vervolgen, wat bij een conservatoir beslag betekent dat hij tijdig een eis in de hoofdzaak instelt en die wordt toegewezen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.