Boek 2 Artikel 90 (2:90 BW)

Wie een niet volgestort aandeel overdraagt, is daarmee niet van zijn verplichting af. Dit artikel bepaalt dat na overdracht of toedeling van zo'n aandeel iedere vorige aandeelhouder hoofdelijk aansprakelijk blijft jegens de vennootschap voor het bedrag dat nog moet worden gestort. Alleen een uitdrukkelijk ontslag van aansprakelijkheid maakt daar een einde aan, en zelfs dan werkt dat pas na verloop van een jaar volledig.

Waarom de keten blijft bestaan

De storting op aandelen is het fundament onder het kapitaal van de vennootschap. Zou de stortingsplicht verdwijnen door overdracht, dan zou een aandeelhouder zijn verplichting kunnen kwijtraken door de aandelen door te schuiven naar iemand zonder verhaal. De wet houdt daarom alle voorgaande houders aansprakelijk. Zij zijn hoofdelijk verbonden, wat betekent dat de vennootschap het hele openstaande bedrag bij ieder van hen kan opeisen.

Ontslag van aansprakelijkheid

Er is een uitweg. Het bestuur kan, samen met de raad van commissarissen, een vorige aandeelhouder van verdere aansprakelijkheid ontslaan. Dat moet gebeuren bij authentieke akte of bij geregistreerde onderhandse akte; een brief of een e-mail volstaat niet. Heeft de vennootschap een raad van commissarissen, dan moet die dus meewerken en kan het bestuur dit niet alleen beslissen — een waarborg tegen het te gemakkelijk laten lopen van een vordering die aan de vennootschap toekomt. Is er geen raad van commissarissen, dan blijft de beslissing bij het bestuur.

De naloop van een jaar

Het ontslag werkt niet onmiddellijk volledig. De aansprakelijkheid blijft bestaan voor stortingen die worden uitgeschreven binnen een jaar na de dag waarop de authentieke akte werd verleden of de onderhandse akte werd geregistreerd. Wordt in die periode alsnog een storting opgevraagd, dan kan de vorige aandeelhouder daarvoor nog worden aangesproken. Zo wordt voorkomen dat vlak voor een voorzienbare kapitaalbehoefte de aansprakelijkheid wordt weggeschreven.

Regres

Betaalt een vorige aandeelhouder, dan blijft hij niet met de schade zitten. Hij treedt in de rechten die de vennootschap tegen latere houders heeft. Hij kan het betaalde dus verhalen op wie na hem het aandeel hield, in de eerste plaats op de huidige aandeelhouder. Of dat verhaal iets oplevert, hangt af van de vraag of die partij nog solvabel is; het risico van een lege opvolger blijft bij de betalende vorige houder liggen.

• Voor de verkoper. Regel bij de verkoop uitdrukkelijk wie de resterende storting draagt, en overweeg om ontslag van aansprakelijkheid te vragen.
• Voor de koper. Reken erop dat de vennootschap zich eerst tot hem wendt; hij is immers de actuele aandeelhouder.

Een investeerder verkoopt aandelen waarop nog een kwart moet worden gestort aan een nieuwe partij. Twee jaar later vraagt de vennootschap dat bedrag op en blijkt de koper geen verhaal te bieden. De vennootschap kan zich dan tot de verkoper wenden, tenzij die destijds bij akte van aansprakelijkheid is ontslagen en de naloopperiode van een jaar is verstreken.

In de praktijk

Voor wie niet volgestorte aandelen verkoopt, is dit het artikel dat de transactie niet vanzelf afsluit. Voor bestuurders en commissarissen is het ontslag van aansprakelijkheid een beslissing die zij samen en met de juiste vorm moeten nemen. En voor schuldeisers geldt dat de aanspraak op eerdere houders toekomt aan de vennootschap: zij kunnen die niet zelf op grond van dit artikel innen, maar hebben er indirect baat bij, doordat de vennootschap of in faillissement de curator het nog openstaande bedrag opvraagt, of doordat zij beslag leggen op die aanspraak.