Boek 2 Artikel 98c (2:98c BW)

Financiële steunverlening bij het nemen van aandelen in een nv

De vennootschap mag niet, met het oog op het nemen of verkrijgen door anderen van aandelen in haar kapitaal of van certificaten daarvan, zekerheid stellen, een koersgarantie geven, zich op andere wijze sterk maken of zich hoofdelijk of anderszins naast of voor anderen verbinden. Dit verbod geldt ook voor haar dochtermaatschappijen.
De vennootschap en haar dochtermaatschappijen mogen niet, met het oog op het nemen of verkrijgen door anderen van aandelen in het kapitaal van de vennootschap of van certificaten daarvan, leningen verstrekken, tenzij het bestuur daartoe besluit en er is voldaan aan de volgende voorwaarden: a. het verstrekken van de lening, met inbegrip van de rente die de vennootschap ontvangt en de zekerheden die aan de vennootschap worden verstrekt, geschiedt tegen billijke marktvoorwaarden; b. het eigen vermogen, verminderd met het bedrag van de lening, is niet kleiner dan het gestorte en opgevraagde deel van het kapitaal, vermeerderd met de reserves die krachtens de wet of de statuten moeten worden aangehouden; c. de kredietwaardigheid van de derde of, wanneer het meerpartijentransacties betreft, van iedere erbij betrokken tegenpartij is nauwgezet onderzocht; d. indien de lening wordt verstrekt met het oog op het nemen van aandelen in het kader van een verhoging van het geplaatste kapitaal van de vennootschap of met het oog op het verkrijgen van aandelen die de vennootschap in haar kapitaal houdt, is de prijs waarvoor de aandelen worden genomen of verkregen billijk.
Voor het vereiste in lid 2, onderdeel b, is bepalend de grootte van het eigen vermogen volgens de laatst vastgestelde balans, verminderd met de verkrijgingsprijs voor aandelen in het kapitaal van de vennootschap en uitkeringen uit winst of reserves aan anderen die zij en haar dochtermaatschappijen na de balansdatum verschuldigd werden. Is een boekjaar meer dan zes maanden verstreken zonder dat de jaarrekening is vastgesteld, dan is een transactie als bedoeld in lid 2 niet toegestaan.
De vennootschap houdt een niet-uitkeerbare reserve aan ter grootte van het bedrag van de in lid 2 bedoelde leningen.
Een besluit van het bestuur tot het verstrekken van een lening als bedoeld in lid 2 is onderworpen aan de voorafgaande goedkeuring van de algemene vergadering. Het besluit tot goedkeuring wordt genomen met een meerderheid van ten minste twee derden van de uitgebrachte stemmen, indien minder dan de helft van het geplaatste kapitaal ter vergadering is vertegenwoordigd. In afwijking van de vorige volzin wordt in het geval aandelen of certificaten van aandelen van de vennootschap zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt als bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht dan wel op een multilaterale handelsfaciliteit als bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht het besluit tot goedkeuring genomen met ten minste 95 procent van de uitgebrachte stemmen.
Wanneer aan de algemene vergadering de in lid 5 bedoelde goedkeuring wordt gevraagd, wordt zulks bij de oproeping tot de algemene vergadering vermeld. Gelijktijdig met de oproeping wordt ten kantore van de vennootschap een rapport ter inzage van de aandeelhouders en de houders van met medewerking van de vennootschap uitgegeven certificaten van haar aandelen gelegd waarin melding wordt gemaakt van de redenen voor het verstrekken van de lening, het voor de vennootschap daaraan verbonden belang, de voorwaarden waartegen de lening zal worden verstrekt, de koers waartegen de aandelen door de derde zullen worden genomen of verkregen en de aan de lening verbonden risico’s voor de liquiditeit en de solvabiliteit van de vennootschap.
De vennootschap legt binnen acht dagen na de in lid 5 bedoelde goedkeuring het in lid 6 bedoelde rapport of een afschrift daarvan neer ten kantore van het handelsregister.
De leden 1 tot en met 7 gelden niet, indien aandelen of certificaten van aandelen worden genomen of verkregen door of voor werknemers in dienst van de vennootschap of van een groepsmaatschappij.
De leden 1 tot en met 7 gelden niet voor een financiële onderneming die ingevolge de Wet op het financieel toezicht in Nederland het bedrijf van bank mag uitoefenen, voor zover zij handelt in de gewone uitoefening van haar bedrijf.

Toelichting

Wie aandelen in een naamloze vennootschap koopt, moet dat met eigen geld of eigen krediet doen. Dit artikel verbiedt de vennootschap om die aankoop van haar eigen aandelen te ondersteunen met zekerheden of garanties, en bindt het verstrekken van een lening voor dat doel aan strenge voorwaarden. Achter dat verbod zit de gedachte dat het vermogen van de vennootschap er is voor de onderneming en voor de schuldeisers, niet om de koopsom van haar eigen aandelen te financieren.

Het harde verbod

Met het oog op het nemen of verkrijgen van aandelen of certificaten in haar kapitaal door anderen mag de vennootschap geen zekerheid stellen, geen koersgarantie geven, zich niet op andere wijze sterk maken en zich niet hoofdelijk of anderszins naast of voor een ander verbinden. Dat verbod geldt ook voor haar dochtermaatschappijen; via het concern is er dus geen uitweg.

De lening: alleen onder voorwaarden

Voor leningen is de wet minder absoluut. De vennootschap en haar dochtermaatschappijen mogen daarvoor lenen, maar alleen als het bestuur daartoe besluit en aan vier eisen tegelijk is voldaan.

Marktvoorwaarden: de lening, de rente die de vennootschap ontvangt en de zekerheden die zij krijgt, moeten billijke marktvoorwaarden zijn.
Vermogenstoets: trek je de lening van het eigen vermogen af, dan moet er ten minste zoveel overblijven als het gestorte en opgevraagde deel van het kapitaal plus de wettelijk of statutair verplichte reserves.
Kredietwaardigheid: die van de derde — en bij transacties met meer partijen van iedere tegenpartij — moet nauwgezet zijn onderzocht.
Billijke prijs: gaat het om aandelen die bij een kapitaalverhoging worden genomen of om aandelen die de vennootschap zelf houdt, dan moet de prijs daarvan billijk zijn.

Voor die vermogenstoets telt het eigen vermogen volgens de laatst vastgestelde balans, verminderd met de prijs van eigen aandelen en met wat de vennootschap en haar dochters sinds de balansdatum aan winst- of reserve-uitkeringen verschuldigd zijn geworden. Zijn sinds het einde van een boekjaar meer dan zes maanden voorbij zonder dat de jaarrekening is vastgesteld, dan mag de lening niet worden verstrekt. Zolang de lening loopt, houdt de vennootschap bovendien een niet-uitkeerbare reserve aan ter grootte van het geleende bedrag: dat bedrag kan dus niet ook nog als dividend het huis uit.

Wie beslist en met welke meerderheid

Het bestuur neemt het besluit, maar het heeft de voorafgaande goedkeuring van de algemene vergadering nodig. Is minder dan de helft van het geplaatste kapitaal ter vergadering vertegenwoordigd, dan is voor die goedkeuring een meerderheid van ten minste twee derden van de uitgebrachte stemmen vereist. Zijn de aandelen of certificaten toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt of een multilaterale handelsfaciliteit, dan geldt een veel zwaardere eis: ten minste 95 procent van de uitgebrachte stemmen.

Wat de aandeelhouders te zien krijgen

De goedkeuring wordt vermeld in de oproeping tot de vergadering. Tegelijk met die oproeping legt de vennootschap op haar kantoor een rapport ter inzage voor aandeelhouders en voor houders van met haar medewerking uitgegeven certificaten. Daarin staan de redenen voor de lening, het belang dat de vennootschap erbij heeft, de voorwaarden, de koers waartegen de derde de aandelen zal nemen of verkrijgen, en de risico's voor de liquiditeit en de solvabiliteit. Binnen acht dagen na de goedkeuring gaat dat rapport naar het handelsregister, zodat ook buitenstaanders het kunnen inzien. Twee gevallen vallen overigens buiten deze hele regeling: aandelen of certificaten die worden genomen of verkregen door of voor werknemers van de vennootschap of van een groepsmaatschappij, en handelingen van een bank in de gewone uitoefening van haar bedrijf.

In de praktijk

Voor een bestuurder is dit een van de bepalingen waar de volgorde alles bepaalt: eerst het rapport en de goedkeuring, dan pas de lening. Voor een aandeelhouder is het rapport het document waarmee hij kan beoordelen of het vermogen van zijn vennootschap wordt ingezet voor een overname van haar eigen aandelen, en wat dat voor haar solvabiliteit betekent.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Valt een dividendbesluit onder het steunverbod?

Gerechtshof Amsterdam (Ondernemingskamer) · 2006-12-08 · ECLI:NL:GHAMS:2006:AZ4007

Aandeelhouders van een beursgenoteerde naamloze vennootschap vroegen om een onderzoek naar het beleid rond de overname van die vennootschap. Zij voerden onder meer aan dat de vennootschap het verbod op financiële steunverlening had geschonden, omdat zij zich vóór gestanddoening van het bod had verplicht tot een dividenduitkering die de bieder nodig had om zijn financiering rond te krijgen. De Ondernemingskamer verwerpt dat betoog: een besluit tot dividenduitkering is een besluit van de algemene vergadering en niet van de vennootschap, zodat de vennootschap zich daarmee niet kan 'verbinden' in de zin van dit artikel, en de vrij uitkeerbare reserves lieten de uitkering bovendien toe. Het verzoek om een onderzoek werd afgewezen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.