Boek 3 Artikel 29 (3:29 BW)

Wie recht heeft op een verklaring van waardeloosheid, staat niet met lege handen als die verklaring uitblijft. Dit artikel geeft de rechterlijke route. Blijven de gevraagde verklaringen uit, dan kan degene met een onmiddellijk belang de rechtbank vragen om de inschrijving waardeloos te verklaren. Daarmee wordt bereikt wat met een verklaring niet lukte, en kan de inschrijving alsnog uit de registers verdwijnen.

Wie er in de procedure worden betrokken

De wet maakt de dagvaarding efficiënt. Wordt iemand gedagvaard die in de registers staat ingeschreven, dan zijn daarmee ook al zijn rechtverkrijgenden gedagvaard die geen nieuwe inschrijving hebben genomen. Wie zijn positie niet zelf heeft laten inschrijven, kan zich er dus niet op beroepen dat hij niet is opgeroepen.

Net als bij artikel 3:27 BW kan de rechter voordat hij de verklaring uitspreekt maatregelen bevelen en bewijsopdrachten geven die hij in het belang van mogelijk niet-verschenen rechthebbenden nuttig oordeelt. Ook hier weegt de bescherming van afwezigen zwaar.

De rechtsmiddelen en hun termijnen

• Binnen acht dagen inschrijven. Verzet, hoger beroep en cassatie moeten op straffe van niet-ontvankelijkheid binnen acht dagen na het instellen ervan worden ingeschreven in het register dat het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering daarvoor aanwijst.
• Dezelfde regel voor rechtverkrijgenden. Staat voor een ingeschreven verweerder geen verzet maar hoger beroep open, dan geldt dat ook voor zijn rechtverkrijgenden zonder eigen inschrijving.
• De verzettermijn loopt vanaf de betekening aan de ingeschreven verweerder, ook als die niet in persoon plaatsvindt, tenzij de rechter nadere maatregelen beval waaraan niet is voldaan.

- Cassatie alleen voor verschenen belanghebbenden.

Het gevolg van het vonnis

Het vonnis met de verklaring kan niet worden ingeschreven zolang het niet in kracht van gewijsde is gegaan. Zodra dat wel zo is en de inschrijving heeft plaatsgevonden, machtigt het vonnis de bewaarder tot doorhaling, als het om een hypotheek of een beslag gaat. Daarmee sluit de regeling aan op artikel 3:28 BW, waar de gezamenlijke verklaringen datzelfde effect hebben.

Een voorbeeld. Op een perceel staat nog een beslag ingeschreven uit een geschil tussen twee voormalige zakenpartners dat jaren geleden met een schikking is afgedaan. De beslaglegger weigert de verklaring te tekenen die voor doorhaling nodig is, omdat hij vindt dat hem nog iets toekomt uit een andere kwestie. De eigenaar kan de rechtbank vragen de inschrijving waardeloos te verklaren. Is het vonnis in kracht van gewijsde gegaan en ingeschreven, dan haalt de bewaarder het beslag door.

In de praktijk

Een verzoek om de verklaring van artikel 3:28 BW gaat aan deze procedure vooraf. Wie dat verzoek schriftelijk doet en bewaart, kan later laten zien dat de verklaring is gevraagd en niet is afgegeven.

De termijn van acht dagen voor het inschrijven van een rechtsmiddel is kort. Zij geldt voor iedere partij die een rechtsmiddel instelt: wordt het rechtsmiddel niet tijdig ingeschreven, dan is het niet ontvankelijk en kan het vonnis in kracht van gewijsde gaan.