Boek 6 Artikel 127 (6:127 BW)

Wanneer u een schuld met een tegenvordering mag wegstrepen

Wanneer een schuldenaar die de bevoegdheid tot verrekening heeft, aan zijn schuldeiser verklaart dat hij zijn schuld met een vordering verrekent, gaan beide verbintenissen tot hun gemeenschappelijk beloop teniet.
Een schuldenaar heeft de bevoegdheid tot verrekening, wanneer hij een prestatie te vorderen heeft die beantwoordt aan zijn schuld jegens dezelfde wederpartij en hij bevoegd is zowel tot betaling van de schuld als tot het afdwingen van de betaling van de vordering.
De bevoegdheid tot verrekening bestaat niet ten aanzien van een vordering en een schuld die in van elkaar gescheiden vermogens vallen.

Toelichting

Verrekening is het wegstrepen van een schuld tegen een vordering op dezelfde partij. Wie daartoe bevoegd is, verklaart aan de ander dat hij verrekent, en op dat moment gaan beide verbintenissen teniet tot het bedrag waarin zij elkaar overlappen. Er hoeft dus geen geld heen en weer te gaan. Voor wie met een tegenpartij zit die niet betaalt, is dit vaak het snelste en goedkoopste middel dat er is.

De voorwaarden voor verrekening

Het tweede lid noemt vier eisen die alle vier moeten kloppen.

Over en weer. U moet iets te vorderen hebben van dezelfde partij aan wie u zelf iets verschuldigd bent.
Passende prestaties. Wat u te vorderen hebt, moet beantwoorden aan wat u moet betalen. Geld tegen geld is het gewone geval.
Bevoegd te betalen. U moet uw eigen schuld mogen voldoen; is die nog niet opeisbaar, dan mag u meestal wel eerder betalen.

- Uw vordering is afdwingbaar. U moet betaling van uw vordering kunnen afdwingen; zij moet dus opeisbaar zijn. Heeft de wederpartij een grond om nakoming te weigeren, dan blokkeert dat uw verrekening niet vooraf: zij kan aan uw verklaring achteraf haar werking ontnemen door zich onverwijld op die grond te beroepen, zoals artikel 6:132 BW regelt.

Gescheiden vermogens

Het derde lid sluit verrekening uit tussen een vordering en een schuld die in van elkaar gescheiden vermogens vallen. Denk aan iemand die in privé iets te vorderen heeft, terwijl de schuld drukt op een afgescheiden vermogen dat hij beheert. Wat in het ene vermogen thuishoort, mag niet ten koste gaan van het andere; anders zouden schuldeisers van dat andere vermogen benadeeld worden.

Hoe u verrekent

Verrekening gebeurt niet vanzelf. U moet het verklaren aan de wederpartij. Dat is vormvrij, maar doe het schriftelijk en wees concreet: noem de vordering waarmee u verrekent, de schuld waarop u die in mindering brengt en de bedragen. Alleen bij posten die in een lopende rekening moeten worden opgenomen is die verklaring niet nodig: daar verrekent de wet zelf, zoals artikel 6:140 BW bepaalt. Blijft er aan één kant iets over, dan blijft dat gewoon verschuldigd. De verklaring werkt bovendien terug tot het moment waarop u tot verrekening bevoegd werd; dat volgt uit artikel 6:129 BW.

Een voorbeeld

Een leverancier heeft een openstaande factuur bij een klant, terwijl diezelfde klant nog recht heeft op een creditbedrag wegens een eerdere retourzending. De klant kan schriftelijk verklaren dat hij het creditbedrag verrekent met de factuur en het verschil overmaakt. Beide vorderingen zijn dan tot dat bedrag vervallen, en over het verrekende deel loopt geen rente meer.

In de praktijk

Controleer voordat u verrekent of uw tegenvordering echt opeisbaar en voldoende hard is; verrekent u met een betwiste of nog onduidelijke post, dan riskeert u zelf in verzuim te raken over het deel dat u niet betaalde. Stuur uw verklaring schriftelijk en bewaar het bewijs. Bedenk ook dat de rechter een vordering ondanks een beroep op verrekening kan toewijzen als uw tegenvordering niet eenvoudig is vast te stellen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Peilmoment van de verrekeningsbevoegdheid: het tijdstip van de verrekeningsverklaring

Hoge Raad · 2020-12-11 · ECLI:NL:HR:2020:2005

De koper van een klantenportefeuille staakte de betaling van de overeengekomen termijnen en beriep zich op verrekening met een aan hem overgedragen tegenvordering; het hof verwierp dat beroep omdat die tegenvordering inmiddels weer was teruggeleverd. Volgens vaste rechtspraak gaat het bij een beroep op verrekening erom of de schuldenaar bevoegd is tot verrekening op het moment waarop hij aan zijn schuldeiser verklaart dat hij zijn schuld met een vordering verrekent; beide verbintenissen gaan dan tot hun gemeenschappelijk beloop teniet, met terugwerkende kracht tot het ontstaan van de bevoegdheid. De Hoge Raad oordeelde dat het hof de bevoegdheid ten onrechte had beoordeeld naar de feiten zoals die golden ten tijde van zijn arrest en daarbij gebeurtenissen van na de verklaring had laten meewegen. Voor dit artikel telt het arrest omdat het het beoordelingsmoment van de verrekeningsbevoegdheid vastlegt en de verhouding verduidelijkt tot de bevoegdheid van de rechter om een verrekeningsverweer te passeren wanneer de gegrondheid daarvan niet eenvoudig is vast te stellen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst