Boek 6 Artikel 197 (6:197 BW)

Artikel 6:197 BW beperkt niet de positie van het slachtoffer, maar die van partijen die na hem aan de beurt komen. Uitkeringsinstanties en verzekeraars die aan een slachtoffer betalen, kunnen wat zij hebben uitgekeerd vaak verhalen op de aansprakelijke partij. Dit artikel bepaalt dat bij dat verhaal een aantal risicoaansprakelijkheden buiten toepassing blijft.

Om welke aansprakelijkheden het gaat

Buiten toepassing blijven de artikelen 6:165, 6:166, 6:169, 6:171, 6:173, 6:174, 6:175, 6:176, 6:177 en 6:185 BW: onder meer de aansprakelijkheid van wie het gezag draagt over een kind, die voor iemand met een geestelijke of lichamelijke tekortkoming, de aansprakelijkheid van de groep, die van de opdrachtgever voor niet-ondergeschikten, en de aansprakelijkheden voor gebrekkige roerende zaken, voor opstallen, voor gevaarlijke stoffen, voor stortplaatsen, voor mijnbouwwerken en voor gebrekkige producten. Ook een reeks vervoersrechtelijke afdelingen uit Boek 8 valt eronder.

Voor wie de beperking geldt

De uitsluiting werkt bij de berekening van het bedrag dat instanties krachtens de sociale wetgeving kunnen verhalen. Genoemd worden onder meer de Ziektewet, de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering, de Algemene nabestaandenwet, de Wet langdurige zorg, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de Verhaalswet ongevallen ambtenaren. Ook artikel 6:107a BW, het verhaalsrecht van de werkgever die loon doorbetaalt, valt onder dezelfde beperking.

Ook geen subrogatie en geen omweg

Het tweede lid regelt hetzelfde voor de verzekeraar die na uitkering in de rechten van zijn verzekerde treedt op grond van het verzekeringsrecht in Boek 7. Ook hij kan die risicoaansprakelijkheden niet inroepen, behalve voor zover zijn uitkering de aansprakelijkheid van de eigen verzekerde betrof en een ander daarvoor mede aansprakelijk was. Het derde lid sluit de omweg af: wie op deze manier buiten spel staat, kan die rechten evenmin kopen of overgedragen krijgen, en kan ze ook niet door het slachtoffer op diens naam voor zichzelf laten uitoefenen.

Een voorbeeld

Iemand struikelt over een losliggende stoeptegel en raakt arbeidsongeschikt. Tegenover de gemeente kan hij zich beroepen op de aansprakelijkheid voor gebrekkige opstallen, waarvoor hij geen schuld hoeft aan te tonen. Zijn werkgever, die het loon doorbetaalt, en de uitkeringsinstantie kunnen zich bij hun verhaal niet op die aansprakelijkheid beroepen.

In de praktijk

De afdeling heet een tijdelijke regeling, maar geldt al sinds de invoering van dit boek en is nog steeds van kracht. Voor het slachtoffer verandert er niets: zijn eigen vordering blijft onaangetast. Voor wie wordt aangesproken is van belang wie de eisende partij precies is, omdat de genoemde aansprakelijkheden tegenover een regresnemer of gesubrogeerde verzekeraar buiten toepassing blijven.