Boek 7 Artikel 734m (7:734m BW)

Als er een erkende vereniging bestaat die de aanspraken van zeevarenden waarborgt, moeten geschillen daarover ergens kunnen worden beslecht. Dit artikel regelt dat: op alle vorderingen op grond van de artikelen over ziekte en ongevallen, ingesteld door of tegen die vereniging, is de kantonrechtersregel van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering van toepassing.

Wat dat betekent

• De kantonrechter: dit soort zaken hoort bij de kantonrechter, ongeacht de hoogte van het gevorderde bedrag.
• In beide richtingen: het geldt zowel als de zeevarende of zijn nabestaanden de vereniging aanspreken, als andersom.

- Voor deze aanspraken: het gaat om vorderingen uit de reeks bepalingen over ziekte, ongevallen en de waarborgvereniging.

Waarom bij de kantonrechter

Procederen bij de kantonrechter is eenvoudiger en goedkoper: er is geen verplichte bijstand van een advocaat en de procedure is toegankelijk voor mensen zonder juridische achtergrond. Bij vorderingen die vaak om aanzienlijke bedragen gaan, zou de gewone competentiegrens betekenen dat de zeevarende of zijn nabestaanden meteen bij de rechtbank terechtkomen. Dat is precies wat deze bepaling voorkomt.

Bedingen zijn nietig

Elk beding dat in strijd is met dit artikel of met artikel 7:734k BW is nietig. De regeling van de waarborgvereniging en de rechtsgang kunnen dus niet met een contract opzij worden gezet. Op één punt maakt de wet een uitzondering: partijen mogen overeenkomen een vordering aan arbitrage te onderwerpen. Die keuze staat hun vrij, maar zij moet wel echt zijn overeengekomen.

Een voorbeeld. Een weduwe van een omgekomen zeevarende meent recht te hebben op een hogere uitkering dan de vereniging berekent. Zij kan die vordering bij de kantonrechter aanbrengen, ook als het om een fors bedrag gaat, zonder dat zij daarvoor een advocaat hoeft in te schakelen. Een clausule in de statuten die haar naar een andere rechter zou verwijzen, heeft geen werking.

In de praktijk

Voor zeevarenden en nabestaanden is dit een laagdrempelige route, maar de gewone regels over termijnen en bewijs blijven gelden; laat een geschil dus niet liggen. Voor de vereniging en de werkgevers betekent het dat de rechtsgang vaststaat en dat een afwijkende afspraak in statuten of contracten geen stand houdt, met uitsluitend arbitrage als toegestaan alternatief.