Geweldsdelicten · Geweld tegen personen

Doodslag en moord

Doodslag en moord zijn de zwaarste levensdelicten. Het verschil zit in voorbedachten rade: bij moord is er planning vooraf, bij doodslag niet.

Geweldsdelicten 2 wetsartikelen
In het kort
  • Doodslag is opzettelijk doden zonder planning; moord is doden met voorbedachten rade.
  • Voorbedachten rade (kalm beraad vooraf) maakt het verschil en verhoogt de straf tot mogelijk levenslang.
  • Ook voorwaardelijk opzet — het aanvaarden van de aanmerkelijke kans op de dood — kan opzet opleveren.

Wat speelt er?

Doodslag is het opzettelijk een ander van het leven beroven zonder voorbedachten rade — bijvoorbeeld een fatale steek in een plotselinge ruzie. Moord is doodslag met voorbedachten rade: er was een moment van kalm beraad en rustig overleg, waarin de dader kon nadenken over zijn daad. Dat verschil is cruciaal, want moord kent een veel hoger strafmaximum, tot en met levenslang.

Opzet kan ook in een lichtere vorm bestaan: voorwaardelijk opzet, waarbij iemand bewust de aanmerkelijke kans aanvaardt dat de ander overlijdt. De grens tussen doodslag, poging tot doodslag, zware mishandeling met dodelijke afloop en een ongeluk is juridisch verfijnd en hangt sterk af van de feiten en het bewijs, zoals forensisch onderzoek, verklaringen en het gebruikte wapen.

Bij deze delicten is het bewijs van de voorbedachten rade vaak het strijdpunt: was er echt planning, of ging het om een opwelling? Ook een beroep op noodweer of verminderde toerekeningsvatbaarheid kan aan de orde komen. Gezien de zwaarte van deze zaken is gespecialiseerde rechtsbijstand onmisbaar.

Terug naar de wet

Dit zijn de artikelen die de juridische basis vormen:

287 Doodslag Wetboek van Strafrecht 289 Moord Wetboek van Strafrecht

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen moord en doodslag?
Bij moord is er voorbedachten rade: een moment van kalm beraad en planning vooraf. Bij doodslag ontbreekt die planning. Moord kent daarom een veel hoger strafmaximum.
Wat is voorwaardelijk opzet?
Het bewust aanvaarden van de aanmerkelijke kans dat de ander overlijdt. Ook dat kan opzet opleveren, ook zonder dat iemand de dood recht toe recht aan wilde.
Kan noodweer bij een levensdelict?
In uitzonderlijke gevallen wel, als de verdediging noodzakelijk en proportioneel was. Dit ligt zeer feitelijk en vraagt gespecialiseerde bijstand.

Gerelateerde onderwerpen

Ook gezocht als

doodslag moord verschil moord en doodslag voorbedachten rade levensdelict poging tot doodslag opzet levensdelict