Boek 1 Artikel 448 (1:448 BW)

Het einde van de taak van de bewindvoerder

De taak van de bewindvoerder eindigt: a. bij het einde van het bewind; b. door tijdsverloop, indien hij voor een bepaalde tijd was benoemd; c. door zijn dood, het ten aanzien van hem van toepassing verklaren van de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen, zijn faillietverklaring of zijn ondercuratelestelling; d. door de instelling van een bewind als bedoeld in deze titel over één of meer van zijn goederen; e. door ontslag dat hem door de kantonrechter met ingang van een door deze bepaalde dag wordt verleend.
Het ontslag wordt hem verleend hetzij op eigen verzoek, hetzij wegens gewichtige redenen of omdat hij niet meer voldoet aan de eisen om bewindvoerder te kunnen worden, zulks op verzoek van de medebewindvoerder of degene die gerechtigd is onderbewindstelling te verzoeken als bedoeld in artikel 432, eerste en tweede lid, dan wel ambtshalve. Hangende het onderzoek kan de kantonrechter voorlopige voorzieningen in het bewind treffen en de bewindvoerder schorsen. De kantonrechter kan hiertoe zo nodig ook zonder de bewindvoerder tevoren te hebben gehoord overgaan. In dat geval verliest de beschikking haar kracht na verloop van twee weken, tenzij de bewindvoerder binnen deze termijn in de gelegenheid is gesteld om te worden gehoord.
Een gewezen bewindvoerder blijft verplicht al datgene te doen, wat niet zonder nadeel voor de rechthebbende kan worden uitgesteld, totdat degene die na hem tot het beheer van de goederen bevoegd is, dit heeft aanvaard. In de gevallen genoemd in het eerste lid onder c, rust deze verplichting op zijn erfgenamen, onderscheidenlijk de bewindvoerder in de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen of de curator, indien zij van het bewind kennisdragen; in het geval genoemd in het eerste lid onder d, geldt dit voor de bewindvoerder, belast met het daar bedoelde bewind.
Artikel 384 van dit boek is van overeenkomstige toepassing.
In geval van ontslag wegens gewichtige redenen of omdat de bewindvoerder niet meer voldoet aan de eisen om bewindvoerder te kunnen worden, kan de kantonrechter bepalen dat geen verdere rekening en verantwoording behoeft te worden afgelegd. Tevens kan de kantonrechter de boeken, bescheiden en andere gegevensdragers van de bewindvoerder, en alle aan de rechthebbende toekomende goederen in beslag nemen. Daartoe kan hij elke plaats betreden.

Toelichting

Het einde van het bewind en het einde van de taak van de bewindvoerder zijn twee verschillende dingen. Dit artikel gaat over het tweede: de persoon wisselt, terwijl het bewind zelf doorloopt. Voor rechthebbenden die ontevreden zijn over hun bewindvoerder, is dit de bepaling waar het om draait.

Wanneer de taak eindigt

Bij het einde van het bewind zelf, of door het verstrijken van de tijd waarvoor de bewindvoerder was benoemd.
Door zijn dood, door zijn faillissement, door toepassing van de wettelijke schuldsaneringsregeling op hem of door zijn ondercuratelestelling.
Doordat over zijn eigen goederen een bewind wordt ingesteld.

- Door ontslag dat de kantonrechter hem verleent met ingang van een door hem bepaalde dag.

Ontslag: op eigen verzoek of gedwongen

Ontslag volgt op eigen verzoek, of omdat er gewichtige redenen zijn, of doordat de bewindvoerder niet langer voldoet aan de eisen om bewindvoerder te kunnen worden. Zo'n verzoek kan komen van de medebewindvoerder of van iedereen die op grond van artikel 1:432 lid 1 en 2 BW de instelling van het bewind kan verzoeken. De kantonrechter kan het ook uit eigen beweging doen.

Wat een gewichtige reden is, omschrijft de wet niet.

Wat er tijdens het onderzoek kan

Zolang het onderzoek loopt, kan de kantonrechter voorlopige voorzieningen treffen en de bewindvoerder schorsen. Als het nodig is, mag hij dat zelfs doen zonder de bewindvoerder eerst te horen. Die beschikking verliest dan na twee weken haar kracht, tenzij de bewindvoerder binnen die termijn in de gelegenheid is gesteld om te worden gehoord.

Na het ontslag

Een gewezen bewindvoerder is niet meteen van alles af. Hij blijft verplicht te doen wat niet zonder nadeel voor de rechthebbende kan wachten, totdat zijn opvolger het beheer heeft aanvaard. Is hij overleden of failliet, dan rust die plicht op zijn erfgenamen of op de curator of bewindvoerder in zijn eigen faillissement of schuldsanering, mits die van het bewind weten.

Bij ontslag wegens gewichtige redenen of omdat de bewindvoerder niet meer aan de eisen voldoet, kan de kantonrechter bepalen dat er geen verdere rekening en verantwoording hoeft te worden afgelegd. Hij kan bovendien de boeken, bescheiden en andere gegevensdragers van de bewindvoerder en alle goederen van de rechthebbende in beslag nemen en daarvoor elke plaats betreden. Zo kan het beheer met de stukken en goederen worden overgedragen aan wie na hem bevoegd is.

Een voorbeeld. Een vrouw krijgt haar bewindvoerder maandenlang niet te pakken, terwijl haar huur niet wordt betaald. Zij schrijft de kantonrechter. Die schorst de bewindvoerder en beslist na het horen van beide partijen dat de bewindvoerder wordt ontslagen.

In de praktijk

Een verzoek om ontslag van uw bewindvoerder gaat naar de kantonrechter, kan met een gewone brief en kost geen advocaat. Een concrete beschrijving van wat er misgaat, met data en voorbeelden, geeft de kantonrechter houvast; het noemen van een opvolger die bereid is, maakt een vervanging eenvoudiger. Wie alleen een andere persoon wil en niet het einde van het bewind zelf, kan dat uitdrukkelijk vermelden; het bewind eindigt namelijk pas op de gronden van artikel 1:449 BW.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Mag het hof de bewindvoerder ambtshalve ontslaan?

Hoge Raad · 2015-01-16 · ECLI:NL:HR:2015:86

Het hof had de bewindvoerder in hoger beroep ontslagen op gronden die geen van de belanghebbenden had aangevoerd. De Hoge Raad oordeelde dat de bevoegdheid om een bewindvoerder wegens gewichtige redenen ambtshalve te ontslaan ook aan de appelrechter toekomt, dat die rechter niet gebonden is aan de aangevoerde gronden en dat ook feiten die pas ter zitting in hoger beroep naar voren komen aan het ontslag ten grondslag mogen worden gelegd. Voorwaarde is wel dat de bewindvoerder voldoende gelegenheid krijgt zijn standpunt daarover kenbaar te maken. In deze zaak was de beslissing mede gebaseerd op een brief waarvan betrokkenen geen kennis hadden kunnen nemen, zodat het beginsel van hoor en wederhoor was geschonden.
Hoe ver reikt het toezicht van de kantonrechter?

Hoge Raad · 2021-12-17 · ECLI:NL:HR:2021:1921

In een cassatie in het belang der wet ging het om een maatregel waarbij een kantonrechter een medewerker van een bewindvoerderskantoor verbood nog werkzaamheden in bewindszaken te verrichten. De Hoge Raad zette uiteen dat de wet het toezicht regelt op de benoemde bewindvoerder zelf, met bevoegdheden als het vragen van verslagen en inzage, het afnemen van rekening en verantwoording en ontslag wegens gewichtige redenen. Een maatregel die zich rechtstreeks tegen een medewerker richt, mist een wettelijke grondslag; het toezicht moet lopen via een onderzoek naar het handelen van de bewindvoerder, waarbij tijdelijke beperkingen hangende dat onderzoek wel mogelijk zijn.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst